کسب رتبه دوم نجوم ایران در جهان، دستاورد جشنواره‌های ملی ترویج نجوم ادیب

مهری نقوی در گفت‌وگو با ایسنا در پاسخ به این سؤال که جشنواره ملی ترویج نجوم ادیب چگونه نجوم را از یک علم تخصصی به دغدغه فرهنگی‌اجتماعی برای نوجوانان و جوانان تبدیل کند، اظهار کرد: عنوان ترویج برای این جشنواره به همین منظور انتخاب شده و به علم نجوم از دریچه عمومی آن برای رشد و تعالی افراد به‌خصوص نوجوان تا جوان نگریسته شده است.

وی افزود: در علم نجوم، نجوم را در حیطه تخصصی به علم نجوم حرفه‌ای می‌شناسیم که منجمان حرفه‌ای افرادی با مدرک دانشگاهی مرتبط با این علم هستند. به‌طور مثال مدرک فوق‌لیسانس یا دکتری کیهان‌شناسی، اخترفیزیک یا اخترشناسی دارند، اما وظایف ما در حیطه عمومی و ترویجی است که به آن نجوم آماتوری می‌گویند که نیاز به مدرک دانشگاهی خاصی در زمینه نجوم ندارد. از طرفی علم نجوم علمی است که به واسطه اثرمفیدی که ‌می‌تواند در توسعه فردی اجتماعی افراد داشته باشد، آن‌ها را در کسب موفقیت‌ها و مهارت‌های آینده به خوبی هدایت کند و یک نگرش خاصی به نوجوان و جوان دهد. به آن‌ها کمک می‌کند تا در مسیر کشف و شناخت آسمان شگفت‌انگیز که برای خود بسیاری از رازها و علم‌هایی را داراست، قدم بگذارد و می‌تواند متخصصان و نوجوانان را به این سمت سوق دهد که برای خود دغدغه فرهنگی‌اجتماعی داشته باشند.

مدیر مرکز نجوم ادیب اصفهان در پاسخ به این پرسش که دو بخش گزارش علمی و عکاس نجومی در جشنواره چه پیامی درباره پیوند علم، روایت و هنر دارد، ادامه داد: شاید در وهله اول اینطور به نظر برسد که این دو بخش در جشنواره به یکدیگر مربوط نیستند، اما اینطور نیست و لازم است بگویم چون این رویداد، جشنواره است، دارای چندین بخش است که به طور قطع بخش‌ها باید باهم مرتبط باشند که این اصل در این جشنواره رقم خورده است. از طرفی در بخش گزارش علمی با تئوری‌ها و توضیحات مکتوب از گذشته تاکنون سروکار داریم؛ یعنی فرد در گزارش علمی خود آنچه که در گذشته اتفاق افتاده و آنچه اکنون وجود دارد را روایت می‌کند و در بخش عکاسی نجومی با زیبایی‌ها و شگفتی‌های این علم مواجه هستیم که باعث می‌شود با مشاهده و دیدن به درک بصری از نجوم برسیم. در روان‌شناختی دیدن و مشاهده کردن اولین و یکی از راه‌های مؤثر در دیدن و درک جهان اطراف است.

نقوی با بیان اینکه مسئله هنر از این اصل دور نیست، گفت: بنابراین با دیدن و مشاهده کردن در بخش عکاسی یا فیلم‌هایی که با عنوان تایم‌لپس گرفته می‌شود درک بصری از آنچه که در نجوم مطرح می‌شود پیدا می‌کنیم و این همیشه در ذهن ما نقش می‌بندد که نجوم چقدر زیبا، شگفت‌انگیز و علم پرمعنا و پرمحتوایی است. پس پیوند بین علم و هنر ما را به درک و شناخت بهتر و ارتباط گرفتن قوی‌تر و باانگیزه‌تر هدایت می‌کند. پس این دو بخش در این جشنواره به نسل جدید درک عمیق‌تری نسبت به نجوم می‌دهد و آن‌ها را ترغیب می‌کند که مسیر خود را پیدا کنند.

وی یکی از راه‌های کشف و نمود استعدادهای افراد را شرکت در رقابت دانست و افزود: حضور در رقابت‌ها یکی از راه‌هایی است که افراد را باانگیزه تر و توانایی‌ها و استعدادهای نهفته‌شان را شناسایی کنیم که هم می‌تواند به فرد انگیزه دهد و هم به توانایی فردی خود پی ببرد،  همان‌طور که ما در دو دوره گذشته افرادی را داشتیم که متوجه علاقه خود در بخش خاصی از علم نجوم شدند، به‌طور مثال فردی در مقاله و عکاسی شرکت کرد، اما متوجه شد علاقه‌مند است در بخش علمی در بحث منظومه شمسی و در بخش عکاسی خورشید را عکاسی کند یا اینکه افراد توسط کمیته‌های علمی جشنواره به دبیرخانه معرفی می‌شوند، مرکز نجوم ادیب با آن‌ها در ارتباط می‌شود و او را به سمت و سویی که متخصصان استعدادش را کشف کردند، سوق می‌دهند، از طرفی شرکت در اینگونه جشنواره‌ها به فرد اعتماد به نفس مضاعفی می‌دهد که می‌تواند مسیر خود را پیدا کند و به دنبال آن برود.

دبیر اجرایی سومین جشنواره ملی نجوم ادیب درباره نامگذاری این جشنواره گفت: با توجه به اینکه این جشنواره دوسالانه است و قرار شد که در هر نوبت به نام یکی از عالمان و منجمان اثرگذار در علم نجوم نامگذاری شود، سومین دوره را به نام حکیم عمر خیام نامگذاری کردیم و با توجه به اینکه یکی از شاه‌راه‌های حکیم عمر خیام تقویم جلالی است که تدوین کرده و در زمانی که در اصفهان حضور داشته این تقویم را آماده کرده و هنوز هم یکی از کامل‌ترین و ماندگارترین تقویم‌هاست، این جشنواره به نام او نامگذاری شد؛ این نامگذاری باعث می‌شود که جشنواره ذهن ما را به سوی گذشته تا حال سوق دهد و فکر کنیم که نجوم قدیم به‌عنوان پایه و اساس نجوم مدرن چه نقش مهمی در توسعه و تعالی این علم دارد.

نقوی ادامه داد: به هرحال هر علمی از گذشته خود پایه و اساس، تحقیقات، اختراعات و اکتشافاتی دارد که علم نجوم هم از این اصل مستثنی نیست و این باعث می‌شود که به ذهن افراد یادآوری کنیم که این میراث می‌تواند برای پیشبرد فرد و جامعه نقش مهمی داشته باشد.

وی اظهار کرد: دستاوردی که این جشنواره برای جامعه نجوم ایران دارد، همان پیوندی است که بین علم و هنر ایجاد کرده، از طرفی این علم به‌عنوان علم پایه میان رشته‌ای است که خوشبختانه در سال‌های اخیر رشد و توسعه خوبی داشته و ترویج آن به خوبی صورت گرفته است و همین تلاش‌هاست که باعث کسب رتبه دوم نجوم ایران از نظر فعالیت‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی درسال جاری در جهان شده است یا افرادی که در مرکز نجوم ادیب هستند در بخش علوم شهروندی پویش جست‌وجوی سیارکی رتبه‌های برتر ملی و بین‌المللی را کسب کنند. این دستاوردی است که از این جشنواره داشتیم.

مدیر مرکز نجوم ادیب اصفهان ادامه داد: از ابتدا تصمیم بر این بود که چندین دوره را به‌صورت ملی برگزار کنیم و افق دید ما بین‌المللی کردن جشنواره است که تلاش می‌کنیم دوره چهارم به بعد جشنواره را به‌صورت بین‌المللی و با حضور منجمان جهانی برگزار کنیم.

به گزارش ایسنا، سومین جشنواره ملی ترویج نجوم ادیب ویژه گروه سنی ۱۵ تا ۱۸ سال و ۱۸ سال با بالا در دو بخش گزارش علمی و عکاسی نجومی برگزار می‌شود. ارسال آثار به این جشنواره از یکم آبان آغاز شده و تا ۱۶ اسفند سال جاری ادامه دارد.