نگاه جامع به مناطق کم‌برخوردار، فرصتی برای تحول اجتماعی در اصفهان

حجت‌الاسلام منوچهر مهروی‌پور در گفت‌وگو با ایسنا ضمن اشاره به موضوعات مناطق کم‌برخوردار و پدیده‌های اجتماعی آن‌ها اظهار کرد: از زمان انقلاب تعریف‌های مختلفی از محرومیت و مسائل مرتبط با آن ارائه شده است، اما به نظر می‌رسد باید یک دید کلی نسبت به شهر اصفهان داشته باشیم. در سال‌های اخیر به‌نوعی از محرومیت فاصله گرفته‌ایم و باید نگرش خود را نسبت به نقاط کم‌برخوردار تغییر دهیم.

وی افزود: زمانی که در یکی از این مناطق کم‌برخوردار صحبت می‌کردم، متوجه شدم که با وجود کمبودهایی که داریم پتانسیل‌های بی‌نظیری نیز در محلات ما وجود دارد و باید به این پتانسیل‌ها توجه کنیم. ما باید نگاهی جامع به محلات کم‌برخوردار در سطح ۱۵ منطقه داشته باشیم و تنها به مناطق خاصی مانند منطقه ۱۰ یا ۱۴ بسنده نکنیم. در دل این شهر منطقه‌ها و محلاتی وجود دارد که نیازمند توجه ویژه هستند. 

عضو شورای اسلامی شهر اصفهان ادامه داد: در این راستا لازم است که بین مجموعه‌های اجرایی و قانون‌گذار تفکیک قائل شویم. من می‌خواهم از اعضای شورای شهر در پنج دوره گذشته تشکر کنم که زحمات زیادی برای بهبود وضعیت محلات کم‌برخوردار کشیده‌اند، اما باید گفت یکی از اقدامات مهم شورای ششم تشکیل کمیسیون محلات بوده که به بررسی مشکلات این مناطق پرداخته و تلاش کرده است تا با همکاری دستگاه‌های مختلف اقداماتی برای بهبود وضعیت انجام دهد. 

مهروی‌پور بیان کرد: نیاز است اقداماتی همه‌جانبه، نه‌ فقط در مجموعه شهری، بلکه در دستگاه‌های متولی انجام شود. ما در برخی از محلات بررسی‌هایی انجام داده‌ایم و در تلاشیم تا با ایجاد فضاهای تفریحی و امکانات لازم کیفیت زندگی را در این مناطق افزایش دهیم. به‌عنوان مثال پارک بازی کودکی در منطقه ۱۴ ایجاد شد تا خانواده‌ها بتوانند از فضای تفریحی بهره‌مند شوند.

وی با بیان اینکه آسیب‌های اجتماعی انواع مختلفی دارند، ابراز کرد: یکی از چالش‌ها حضور اتباع غیرمجاز در محلات است که مشکلاتی را ایجاد کرده است. برای حل این مسائل، نیاز به همکاری همه دستگاه‌ها داریم تا معضلات را شفاف بررسی کنیم و راهکارهای مناسبی ارائه دهیم.

عضو شورای اسلامی شهر اصفهان در پاسخ به اینکه چرا ریشه‌های آموزشی و فرهنگی هنوز ضعیف در مناطق وجود دارد؟ گفت: ما باید توانمندی مجموعه‌های مردمی، کانون‌ها و گروه‌های جهادی را برای ارتقای کیفیت زندگی که در مناطق کم‌برخوردار زندگی می‌کنند، تقویت کنیم.

مهروی‌پور اضافه کرد: وقتی افراد در صنایع‌ دستی توانمند می‌شوند و مهارت‌های لازم را یاد می‌گیرند، این یادگیری می‌تواند به تولید و سپس فروش منجر شود و درآمد خوبی را برای آن‌ها ایجاد کند، اما آیا فرهنگسراها فقط در این زمینه فعالیت می‌کنند یا به موضوعات تربیتی و سبک زندگی نیز ورود پیدا کرده‌اند؟ قطعاً در این زمینه‌ها نیز فعالیت‌هایی صورت گرفته است و فقط مناطق کم‌برخوردار نیست.

وی با اشاره به اینکه ما در این چند سال مصوبات متعددی داشته‌ایم و نظارت‌های لازم را نیز انجام می‌دهیم، یادآور شد: به‌عنوان مثال در بحث فرزندآوری قوانین مرتبط با این موضوع تصویب شده است که قابل جست‌وجو و بررسی هستند. در کنار این مصوبات، سعی شده است تا در آموزش‌های شهروندی موضوعات مختلفی مورد توجه قرار گیرد. حضور کارشناسان و روانشناسان برای ارائه راهکارهای اجرایی نیز در این مجموعه‌ها بسیار مهم است.

عضو شورای اسلامی شهر اصفهان با تأکید بر اینکه ما تنها به ساکنان شهری محدود نمی‌شویم، همه باید در این زمینه‌ها کمک کنند، متذکر شد: به تازگی گروه‌های جهادی علمی را دیدم که در موضوعات ویژه‌ای فعالیت می‌کنند. به‌عنوان مثال دانشجویان مقطع دکتری با تخصص‌های مختلف کارهای ویژه‌ای در مناطق کم‌برخوردار انجام می‌دهند.

برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی در مقابله با آسیب‌های اجتماعی اصفهان

مهروی‌پور اذعان کرد: جلسات متعددی با افراد درباره آسیب‌های اجتماعی‌ برگزار کردیم و دغدغه‌هایی از جمله کودکان‌ کار، کارتن‌خواب‌ها و مقابله با اعتیاد مطرح شد. ما باید برنامه‌های فرهنگی مؤثری برای کودکان داشته باشیم تا بتوانیم در مقابل اعتیاد و آسیب‌های اجتماعی که در نقاط مختلف جامعه وجود دارد، مقابله کنیم. متأسفانه این آسیب‌ها منجر به حوادث ناگواری برای افراد دارد. بحث نظارت بر این برنامه‌ها نیز بسیار مهم است. 

وی پروژه‌های فضای تفرجگاهی را مهم دانست و اظهار کرد: فضاهای تفرجگاهی ویژه به زودی افتتاح خواهند شد. این پروژه‌ها به ارتقای سرانه تفرجگاهی منطقه کمک خواهد کرد. سطح سرانه تفرجگاهی ما در منطقه ۱۴ ارتقا پیدا می‌کند. فضای تفرجگاهی نیاز به پیگیری بیشتری دارد. عملکرد اجتماعی در این زمینه مشخص نیست و ردیف‌های تخصیص یافته با سیاست‌گذاری‌ها باید مورد بررسی قرار گیرد. در چند سال اخیر، چند مورد پردیس خانواده‌محور داشتیم که تأکید کردیم به نتیجه نرسیده‌اند. اگر این پروژه‌ها آماده شوند، در خدمت مردم قرار خواهند گرفت و به نظرم این یک تحول در ارتقای سرانه‌های خدماتی خواهد بود.

عضو شورای اسلامی شهر اصفهان خاطرنشان کرد: در ارتباط با سرانه خدماتی مناطق کم‌برخوردار بخصوص در حوزه ورزش، ما نیاز به فضاهای ورزشی ویژه داریم. سلامت همه مردم باید در اولویت باشد و باید تلاش کنیم تا استعدادهای ورزشی را شناسایی و حمایت کنیم. اگر بتوانیم جوانان مستعد را کشف و معرفی کنیم، مطمئن باشید که در مسابقات المپیکی نیز نمایندگانی از همین مناطق خواهیم داشت که بر سکوها خواهند ایستاد.

مهروی‌پور بیان کرد: پردیس خانواده‌محور در منطقه ۱۲ و منطقه ۸ نیز به زودی افتتاح می‌شود. این پردیس‌ها با بوستان‌های معمولی تفاوت دارند و براساس روانشناسی، جامعه‌شناسی و معماری طراحی شده‌اند. فضاهای تعاملی ویژه‌ای برای مادران، کودکان و والدین در نظر گرفته شده که شامل امکانات مناسب غذایی نیز است. این موارد در سیاست‌گذاری‌ها گنجانده شده، اما نمره خوبی به آن‌ها داده نشده است.

وی در پاسخ به اینکه آیا تحلیلی از سوی شورای شهر برای بررسی آسیب‌های اجتماعی و اقداماتی که باید متناسب با آن انجام شود، وجود دارد؟ تصریح کرد: مسئله کاملاً مشخص و ارائه راهکارها انجام شده است. کمپ‌هایی که در مجاورت فدک ایجاد شده‌اند، فضایی تعاملی فراهم کرده‌اند. نه‌تنها شهرداری، بلکه سایر مجموعه‌ها نیز باید به این موضوع اهمیت دهند. گاهی اوقات شاهد هستیم که متکدیان در خیابان‌ها وجود دارند و مسئولان کنترل و نظارت باید گزارشی از وضعیت ارائه دهند.

عضو شورای اسلامی شهر اصفهان در پاسخ به اینکه آیا سختی کار در این مجموعه‌ها با حساسیت‌های خاص تعریف می‌شود؟ افزود: یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین فعالیت‌ها و خدمات ما در عرصه آتش‌نشانی است. این شغل نیاز به ایثار و فداکاری دارد. وقتی که شعله آتش از کنترل خارج می‌شود، اولین اقدام چیست؟ آتش‌نشانان باید با شجاعت و دقت عمل کنند.

مهروی‌پور اذعان کرد: سازمان آرامستان‌ها نیز محیط کاری متفاوتی دارد. این افراد به‌طور مداوم با اندوه و مشکلات مواجه هستند و باید مراسم تدفین را با احترام و دقت انجام دهند. در این راستا، پیگیری‌هایی انجام داده‌ایم تا توجه ویژه‌ای به فعالیت‌های این افراد داشته باشیم. یکی از نیازهای اصلی آن‌ها، وجود مشاوران روانشناسی است که بتوانند در کنارشان باشند و به آن‌ها کمک کنند.

وی ادامه داد: باید رفاهیات این افراد ارتقا پیدا کند. وقتی که در چنین فضایی کار می‌کنند، نیاز به تفریح و استراحت دارند. ایجاد فضاهای تفرجگاهی و دورهمی‌ها می‌تواند به بهبود وضعیت روحی آن‌ها کمک کند. سال گذشته به مناسبت چهلمین سالگرد تأسیس مجموعه تجلیلی از همکاران صورت گرفت که به نظر می‌رسد تاکنون بی‌سابقه بوده است.

عضو شورای اسلامی شهر اصفهان یادآور شد: باید بیشتر به مجموعه‌های شهری و به‌ویژه سازمان‌ها توجه کنیم. انصافاً بسیاری از افراد در این مجموعه‌ها با روحیه بلندی کار می‌کنند و شایسته تقدیر هستند.

لزوم نام‌گذاری معابر اصفهان با توجه به هویت تاریخی و فرهنگی

مهروی‌پور درباره موضوع نام‌گذاری تابلوهای اصفهان به‌ویژه گذر صنایع دستی افزود: به‌عنوان یک عضو شورا بر این باورم که نام‌گذاری خیابان‌ها باید با دقت و با توجه به هویت تاریخی، فرهنگی و اجتماعی هر منطقه انجام شود. تابلوهای شهری نه‌تنها باید نام‌های جدید را معرفی کنند، بلکه باید به شناخت بهتر هویت آن خیابان‌ها نیز کمک کنند. در حال حاضر هیچ تلاشی برای شناخت بصری این چهارراه‌ها وجود ندارد.

وی با بیان اینکه موضوع نامگذاری باید به‌صورت تخصصی مورد بررسی قرار گیرد و هماهنگی لازم با شورای فرهنگی عمومی نیز برقرار شود، تأکید کرد: طبق متن قانون، نام‌گذاری معابر باید براساس هویت دینی، انقلابی و تاریخی کشور انجام شود، اما متأسفانه ما تنها به نام‌گذاری بسنده می‌کنیم و از آن عبور می‌کنیم که این رویکرد صحیح نیست.

عضو شورای اسلامی شهر اصفهان ابراز کرد: باید تجدید خاطره‌ای از تاریخ و فرهنگ هر منطقه انجام دهیم. به‌عنوان مثال، اگر ما چهارراه فرش را نام‌گذاری کرده‌ایم، باید یک نماد فرش نیز در آنجا قرار دهیم تا یادآور آن نام‌گذاری باشد. این اتفاق باید رخ دهد و رویدادهایی در کنار این نام‌گذاری‌ها رقم خورد.

مهروی‌پور اظهار کرد: یاد دارم که در منطقه ۷، میدان مرحوم یاوری را به یاد ایشان نامگذاری کردیم. در کنار این نام‌گذاری، باید رویدادهایی برگزار شود که مردم را به یاد این بزرگوار بیندازد. ما باید تلاش کنیم تا رویدادها و نمادها بازسازی خاطرات را رقم بزنند. 

وی با اشاره به اینکه متأسفانه در این دوره مدیریت شهری کم‌کاری‌هایی در این زمینه وجود داشته است، اضافه کرد: من دو یا سه سال در کمیته نام‌گذاری خدمت کرده‌ام و می‌دانم که این روند نیازمند توجه بیشتری است. برای مثال، خیابان پنج رمضان دارای یک رویداد تاریخی خاص است، اما اگر کسی از دانش‌آموزان بپرسد که چه اتفاقی در پنج آذر و پنج رمضان افتاده، ممکن است اطلاعات کافی نداشته باشد، بنابراین باید رویدادها و تاریخ را در ذهن مردم زنده نگه داریم.

عضو شورای اسلامی شهر اصفهان متذکر شد: ما باید شورای فرهنگی عمومی را بیشتر از قبل درجریان بگذاریم. اساتید دانشگاه تاریخ و زبان فارسی به دعوت مدیر منطقه برای بررسی موضوعات مختلف فراخوانده می‌شدند. افرادی که حضور داشتند، مصوبات را دریافت می‌کنند و تخصص‌های خود را به کمیسیون ارائه می‌دهند. همان‌طور که اشاره کردم ما باید رویدادهای مرتبط را نیز در کنار نام‌گذاری‌ها رقم بزنیم تا علاوه بر نام‌گذاری‌های مناسب، هویت فرهنگی نیز تقویت شود.

مهروی‌پور بیان کرد: این دوره، نام شهدا در کوچه‌ها و معابر اصلی و فرعی قرار گرفت و نام‌های تکراری حذف شدند. توجه به مصادیق تاریخی و شخصیت‌های شاخص نیز از جمله نکات مثبت این فرآیند بود. با این حال، درباره گذرهایی که به نام صنایع‌دستی نام‌گذاری شده بودند در ابتدای کار با انتقادات شهروندان مواجه شدیم. برخی از آن‌ها معتقد بودند که نام‌گذاری‌ها بدون پیوست فرهنگی انجام شده است. به‌همین دلیل پیشنهاد دادیم که برای هر گذر با توجه به جایگاه شخصیت‌های مرتبط کارهای فاخر و ویژه‌ای انجام شود. به‌عنوان مثال، در پارک شهید رجایی، قرار شد که گذر صنایع دستی با نمادها و تعاریف مرتبط خود معرفی شود. این اصل در مجموعه شهری باید به گونه‌ای تعریف شود که نتیجه‌گیری مناسبی داشته باشد. 

وی تأکید کرد: در نام‌گذاری‌ها باید به زندگی بازماندگان شهدا و شخصیت‌های فرهنگی توجه کنیم. اگر از استادان بزرگوار هنر و فرهنگ یاد کنیم، باید فضایی برای معرفی آن‌ها فراهم شود. به‌عنوان مثال، چهارراه استاد محمدعلی کشاورز به نام ایشان نام‌گذاری شده و منزل ایشان نیز در اطراف آن قرار دارد. در رابطه با بحث تابلوها و المان‌ها نیز باید توجه بیشتری صورت گیرد. نمادها باید به گونه‌ای طراحی شوند که هویت فرهنگی و تاریخی ما را نمایان کنند.

عضو شورای اسلامی شهر اصفهان درباره موضوع ایستگاه‌ها و نام‌گذاری آن‌ها یکی از چالش‌های موجود در ذهن شهروندان است، گفت: با راه‌اندازی خط دوم مترو امیدواریم که تمامی نقاط شهر تحت پوشش قرار گیرد. سازمان زیباسازی تلاش‌های زیادی انجام می‌دهد و ما در فصلی هستیم که زمان خوبی برای معرفی زیبایی‌های شهر است. باید شهر را با هنر و هنرمندانش معرفی کنیم و تناسب فضای شهری را رعایت کنیم. این نکات را به‌عنوان نماینده شما بیان می‌کنم و امیدوارم دوستان اجرایی بتوانند پاسخ مناسبی ارائه دهند.