نصف جهان در بحران زباله های خانگی

محمدرضا حسنی - نیوزمن الحق والانصاف شهر اصفهان یگانه شهری در ایران‌زمین است که شهره به تمیزی و زیبایی و نظافت بی‌نظیر عمومی است. شهری مشهور به مدیریت شهری دلسوز در همه ادوار و سال‌ها.

به گزارش نگاه کویر، اصلاً مشاهده زباله در خیابان‌های اصلی شهر اصفهان یا جمع‌شدن زباله در محلات و خلق مناظر زشت و ایجاد بو در اصفهان مقرون به سابقه نیست و موضوع طبیعی و نرمالی به‌حساب نمی‌آید.

ما نیز نیک می‌دانیم که هزینه‌های مدیریت شهری اصفهان و همه شهرداری‌ها به‌شدت بالا رفته است و ساخت‌وساز و فعالیت‌های صنفی هم به‌شدت نزول داشته و درآمدهای عمرانی و خدماتی  شهرداری هم به طور بی‌سابقه‌ای در دو سال اخیر کم شده و از آن طرف حقوق و مزایای کارگران و هزینه‌های جاری اداره شهر که بحث جمع‌آوری زباله و خدمات شهری از عناصر عمده آن است، به‌شدت با افزایش هزینه روبرو شده است.

ولی در  ماه‌های اخیر شوربختانه با صحنه‌های نازیبایی در اصفهان روبرو هستیم که نه‌تنها در شأن این کلان‌شهر فرهنگ‌ساز نیست؛ بلکه در تمامی ادوار مدیریت شهری نیز بی‌سابقه بوده است.

مشاهده زباله‌های تلنبار شده در طول روز و بعدازظهر در محله‌هایی از شهر و دیدن برهم‌خوردن نظم نوین حاکم بر جمع‌آوری زباله اصفهان یک معضل غیرقابل‌قبول و بی توجیه از مدیریت شهری پایتخت فرهنگی ایران‌زمین است.

داستان از آنجا شروع شد که شهرداری اصفهان با تبلیغات گسترده و نصب بنر در محلات، از اوایل تابستان امسال، برنامه زوج و فرد تقویمی بر اساس اعداد تاریخی روزها، برای جمع‌آوری زباله را که هر یک هفته در میان یا بعضاً بسیاری از هفته‌ها، جمعه را هم شامل می‌شد به زوج و فرد محله‌ای بر اساس  روزهای هفته (سه روز زوج و سه روز فرد) تغییر داد و برنامه جمع‌آوری زباله در روزهای جمعه را نیز حذف کرد.

جالبی داستان اینجاست که شهرداری با تریبون رسانه‌ای خود که قرار بود تریبون مردم باشد نه شهرداری، با آب‌وتاب به بزرگ‌نمایی از این طرح پرداخته و برخی رسانه‌های شیفته شهرداری نیز از این طرح تعارف اغراق‌آمیزی کردند.

 توجیه اول شهرداری این بود که در نظرسنجی‌های انجام شده از شهروندان، تاریخ زوج و فرد تقویمی برای قراردادن پسماند تر خارج از منزل، در اذهان باقی نمی‌ماند و اگر به روزهای هفته تغییر پیدا کند، شهروندان بهتر زمان قراردادن پسماند تر خارج از منزل را به‌خاطر می‌سپارند و از سوی دیگر باتوجه‌به اینکه پاکبانان شهرداری هر شب باید پسماندهای تر را جمع‌آوری می‌کردند و از هیچ‌گونه مرخصی و تعطیلی برخوردار نبودند، در طرح جمع‌آوری پسماند تر بر اساس روزهای زوج و فرد هفته، این حق برای آنها در نظر گرفته شده است.

اگرچه رسانه‌های شهرداری و اعضای شورای شهر در گزارش‌های پرحرف و حدیثی بدون مستندات از رضایت مردم از این طرح حرف می‌زنند؛ ولی آنچه هویداست بی‌نظمی مشهود و کاهش خدمت‌رسانی در جمع‌آوری زباله است.

این تغییر اگرچه با تبلیغات و اطلاع‌رسانی بود؛ ولی هنوز برای مردم فرهنگ‌سازی و نهادینه نشده و اصفهانی‌ها اتفاقاً بسیار دیر، تن به این تغییرات و عوض‌شدن عادات می‌دهند و در کنار کاهش دفعات جمع‌آوری، سبب بی‌نظمی و مشاهده چهره‌ای جدید از بی‌نظمی و پراکندگی زباله در گوشه‌وکنار شهر شد. منظری نامناسب و زشت که حاصل بی‌نظمی و عدم رعایت  برنامه زمانی توسط مردم در کنار جوابگو نبودن این برنامه به سبب میزان و کیفیت جمع‌آوری زباله بود.

برنامه جدیدی که قرار بود سبب صرفه‌جویی و نظم و بهداشت و زیبایی بیشتر شود؛ ولی باعث یک بی‌نظمی مدنی جدیدی شد که در شأن و منزلت اصفهان نیست. جا دارد این برنامه جامع جمع‌آوری زباله بار دیگر توسط خبرگان و کارشناسان این امر بازبینی و به‌سرعت این مشکل نامبارک پیش‌آمده برطرف شود.