سید احمد مراتب «درةالتاج» اصفهان و از گنجینه های موسیقی ایران آسمانی شد

رضا دهقانی معاون امور هنری و سینمایی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی اصفهان روز دوشنبه در گفت و گو با ایرنا اظهار کرد: این هنرمند محبوب دیار اصفهان شب گذشته قبل از آغاز «همایش سراسری هنرمندان پیشکسوت» چشم از جهان فرو بست.

هجدهمین همایش سراسری هنرمندان پیشکسوت روز شنبه با حضور ۱۲۲ هنرمند کشور از رشته‌های مختلف در مهمانسرای عباسی اصفهان برگزار شد.

سید احمد مراتب متخلص به (درةالتاج) روزِ اولِ شهریور ماهِ ۱۳۳۱ هجریِ شمسی در شهرِ اصفهان ودر خانواده‌ای متوسط پا به عرصهٔ وجود نهاد. پدر و پدر بزرگ و عموی او از صدای خوشی برخوردار و از خوانندگانِ مذهبیِ صاحب نام بودند و از این حیث صدای خوش در خانوادهٔ ایشان موروثی بوده است. مراتب درکودکی شنیده‌های خود در مجالسِ مذهبی را با لحنی زیبا می‌خواند و در مدرسه نیز به هنگامِ تلاوتِ قرآن در صبح‌گاه صدای او موردِ توجهِ مدیرِ مدرسه که از قضا مدیرِ آن هنرمندی شایسته وخوش صدا وآگاه به موسیقی بود قرار می‌گرفت وبسیاری از نکاتِ آوازی وگوشه‌های موسیقی را نزد وی فرا گرفت و پس از مدتی با تشویق و ترغیبِ دکترحسین آذر (از دوستانِ استاد تاج) و با معرفیِ ایشان در ۱۲ سالگی (مهرِ ۱۳۴۳) به محضرِ استاد جلال تاج‌اصفهانی راه یافت و مدتِ ۱۸ سال تا آخرین لحظاتِ حیاتِ استاد (آذرِ۱۳۶۰) از محضرِ ایشان بهره‌مند و همزمان از محضرِ اساتیدِ بزرگی همچون استاد حسن کسائی، استاد جلیل شهناز، استاد حسین یاوری، استاد علی ساغری و… و در زمینهٔ شعر و ادبیات از محضرِ بزرگانی چون استاد محمدرضا شمشیری (شکیب اصفهانی)، استاد محمدحسین صغیراصفهانی، استاد علی مشفقی (معلم)، استاد فضل‌الله ضیاءنور، استاد عباسعلی موزون، استاد عبدالکریم بصیر، استاد جلال‌الدین همایی، استاد محمدحسین شاکر، استاد منوچهر قدسی و… کسبِ فیض کرد. مراتب در سنِ ۱۴ سالگی همکاریِ خود را با رادیو اصفهان، در برنامه‌های مختلف و در قالبِ آوازهای اصیل به مناسبتِ ایام واعیاد مذهبی علی‌الخصوص در شب‌های ماهِ مبارکِ رمضان آغاز کرد. همچنین با دعوت از طرفِ وزارتِ اوقافِ کشور در سالِ ۱۳۵۲ به زیارتِ خانهٔ خدا مشرف شد و تا سالِ ۱۳۵۷ در این مراسم حضور داشت.

ایشان همزمان با برگزاریِ جشن‌های فرهنگ و هنرِ شیراز (۱۳۵۴) در دو دوره به اجرای برنامه پرداخت و در همان سال به استخدامِ وزارتِ فرهنگ و هنر درآمد و در مرکزِ حفظ و اشاعهٔ موسیقی از محضرِ استادانی همچون فرامرز پایور، عبدالله دوامی، محمود کریمی و… کسبِ فیض کرد و همزمان در تهران به رادیو ایران واقع در میدانِ ارگ راه یافت و در برنامه‌های مذهبیِ رادیو و تلویزیونِ ملیِ ایرانِ شرکت کرد و با همکاریِ اساتیدِ به نامِ آواهای مذهبی همچون استاد سیدجواد ذبیحی، استاد علی بهاری، استاد محمد احمدیان و… به اجرای برنامه پرداخت.

مراتب همچنین در زمینهٔ عرفانِ شیعی و علومِ دینی از محضرِ علما واساتیدِ بزرگی همچون حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی فانی، آیت‌الله سیدعلی ابطحی، آیت‌الله سیدحسن مدرس، آیت‌الله شیخ‌ابوالقاسم انصاری وبسیاری دیگر کسبِ فیض کرده است.

استاد احمد مراتب پس از انقلابِ ۱۳۵۷ و به ویژه پس از درگذشتِ استاد جلال تاج‌اصفهانی در زمینه‌های مختلفِ فرهنگی و هنری مشغول به فعالیت شده است و همواره در راهِ اعتلای موسیقی و ادبِ این سرزمین از هیچ تلاشی فروگذاری نکرد.

وی یادگیری آواز را نزد عبدالحسین سپهری‌نژاد آغاز کرد و از محضر استادان و علمای فرهیخته‌ای همچون تاج اصفهانی، محمدرضا شمشیری، آیت‌الله‌العظمی فانی اصفهانی، علامه جلال همایی، ابوالبرکات سده‌ای، فضل‌الله ضیانور و قدسی بهره‌مند شد.

مرحوم مراتب دارای لیسانس ادبیات و الهیات، دکترای افتخاری موسیقی ایرانی و بهترین شاگرد استاد بزرگ آواز جلال تاج اصفهانی بود و به همین دلیل به «درةالتاج» که تخلص شعری او نیز بود، شهرت داشت.
احمد مراتب در سال ۱۳۵۳ به‌عنوان نخستین ایرانی بر بام کعبه اذان گفت .

نام وی سال ۱۴۰۰ به‌عنوان گنجینه زنده بشری در زمینه حفظ و آموزش آواز مذهبی بر اساس دستگاه‌های آواز اصیل ایرانی در فهرست میراث ملی ثبت شد و از او بیش از ۲۰۰ مقاله، مصاحبه و شعر در زمینه عرفان، ادبیات، موسیقی ایرانی و آیینی و تعزیه خوانی و حدود یکهزار ساعت آواز ضبط شده به یادگار مانده است.

 این هنرمند همچنین مدتی با ارکستر فرامرز پایور همکاری کرد. از او بیش از ۲۰۰ مقاله، مصاحبه و شعر بر جای مانده که عمدتاً در زمینه عرفان، ادبیات، موسیقی ایرانی و آئینی و تعزیه‌خوانی است. همچنین تاکنون حدود یک هزار ساعت آواز ضبط شده از این استاد برجسته آواز ایرانی برجای مانده است.