سوت پایان گشت ارشاد

 «ارشاد نباید انتظامی باشد؛ لزومی ندارد نیروی انتظامی کلاس آموزشی برای افرادی که حجاب را رعایت نمی‌کنند، برگزار کند.» اینها اظهاراتی است که عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان آنها تلاش می‌کند تا تصویری از دیدگاه این شورا در خصوص بحث حجاب و گشت ارشاد را بازتاب بدهد. اظهاراتی که نشان می‌دهد، موضوع فراگیری گشت ارشاد طی ماه‌های اخیر نه گزاره‌ای برگرفته از مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی بوده و نه این شورا دستورالعملی در خصوص آن داشته است. با این عبارات اما پرسشی که در اذهان عمومی شکل گرفته، آن است که وقتی شورای انقلاب فرهنگی، مصوبه و توصیه‌ای در این خصوص نداشته و دبیر آن اعلام می‌کند که حتی ضرورتی برای برگزاری کلاس‌های آموزشی در مقر گشت ارشاد (خیابان وزرا) برای افراد بی‌حجاب وجود ندارد، کدام دستگاه و نهاد است که یک چنین بحران فراگیری را در کشور به وجود آورده است؟ آیا وزارت کشور دولت سیزدهم بدون مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، دستورالعمل برخوردهای سلبی گشت‌های ارشاد با زنان و دختران را به نیروی انتظامی ابلاغ کرده است؟ اگر این گونه است آیا نمایندگان مجلس و سایر نهادهای نظارتی نباید به بحث ورود کرده و ریشه بروز یک چنین بحرانی را شناسایی کنند؟  اظهارات سعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی واجد ویژگی‌های بسیار مهمی است که اتفاقا بازتاب‌های فراوانی در فضای مجازی نیز پیدا کرد. او در خصوص دیدگاه این شورا در خصوص گشت ارشاد و اینکه آیا نیروی انتظامی مبتنی بر مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی یک چنین برخوردهایی را برنامه‌ریزی کرده، می‌گوید: «در شورا(ی عالی انقلاب فرهنگی) هیچ مصوبه‌ای تحت عنوان گشت ارشاد نداریم و مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص حجاب بسیار کیفی است.» عاملی در بخش دیگر سخنان خود ادامه می‌دهد: «بخش عظیم مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی متوجه بخش تعلیم و تربیت است. تغییری در مصوبات شورای عالی قرار ندارد. در شورا هیچ مصوبه‌ای تحت عنوان گشت ارشاد نداریم و مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص حجاب بسیار کیفی است .ارشاد یک امر انتظامی نیست.» وی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: بخش عظیم مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی متوجه بخش تعلیم و تربیت است و تغییری در مصوبات شورای عالی وجود ندارد. نیروی انتظامی در زمینه حجاب می‌تواند به افراد تذکر غیرحضوری بدهد. لزومی ندارد نیروی انتظامی کلاس آموزشی برای افرادی که حجاب را رعایت نمی‌کنند، برگزار کند.» گفت‌وگویی که روز گذشته بازتاب‌های فراوانی در شبکه‌های اجتماعی پیدا کرد و مباحث دامنه‌داری را ایجاد کرد.

نخستین چهره سیاسی که نسبت به این اظهارات واکنش نشان داد، غلامحسین کرباسچی، صاحب‌امتیاز روزنامه هم‌میهن بود که ضمن بازنشر ویدیوی گفت‌وگوی سعیدرضا عاملی، از اهمیت این ویدیو در تحولات پیش روی کشور خبر داده بود. عبدالرضا داوری، یکی از فعالان سیاسی اصولگرا و قائم مقام خبرگزاری ایرنا در زمان محمود احمدی‌نژاد بود که گفت‌وگوی عاملی در برنامه صف اول شبکه خبر را به معنای «سوت پایان گشت ارشاد» تفسیر کرد و نوشت: «سوت پایان گشت ارشاد رسما زده شد.» این نوع ارزیابی‌ها در میان بسیاری از تحلیلگران و چهره‌های سیاسی دیگر نیز وجود داشت و این دسته از تحلیلگران تلاش می‌کردند تا ارتباطی میان این رویکرد جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی و رخدادهای اعتراضی اخیر بیابند. در نقطه مقابل بسیاری از چهره‌های سیاسی خواستار بررسی موضوع از طریق نهادهای نظارتی شدند تا مشخص شود دولت و وزارت کشور با استفاده از چه مصوبه‌ای زمینه بحران‌های اخیر را در کشور ایجاد کرده‌اند.