خانه گردی نوروزی در کاشان

بر اساس تحقیقات هیئت باستان شناس فرانسوی به سرپرستی پروفسور «رومن گیرشمن» در سال‌های ۱۳۱۱ تا ۱۳۱۳ شمسی منطقه باستانی سیلک کاشان، اولین نقطه‌ای است که بشر در آنجا با استفاده از مصالح ساختمانی مانند خشت خام و ملات گل به ساختن خانه پرداخته است. اما یکی از وجوه بارز کاشان داشتن خانه‌های تاریخی با معماری زیبا و اصیل است.

خانه بروجردی‌ها

این خانه در خیابان علوی در محله سلطان میراحمد قرار گرفته و توسط یکی از بازرگانان معروف به نام حاج سید حسن نطنزی مشهور به حاج آقا حسن بروجردی در سال ۱۲۷۵ هجری قمری مقارن با دوره قاجاریه ساخته شده است.

معمار این خانه معمار معروفی به نام استاد علی مریم بوده است و نقاشی‌های این بنا با رنگ و روغن و آبرنگ زیر نظر هنرمندانی از خاندان غفاری کاشانی ترسیم شده است.

فضای سرپوشیده خانه بروجردی، شامل عمارت کلاه فرنگی با معماری منحصر به فرد تزئینات یزدی بندی و نقاشی‌ها و گچبری‌های بسیار زیبا شده که این بنا را در زمره با ارزش‌ترین خانه‌های تاریخی ایران قرار داده است.

خانه عامری‌ها

خانه عامری که پیشینه آن به دوره زندیه می‌رسد یکی از وسیع‌ترین مجموعه‌های مسکونی کاشان بوده که در دوره قاجار توسط سهام السلطنه عامری بازسازی شده است. مساحت عرصه این مجموعه ۹ هزار مترمربع و زیربنای آن ۱۲ هزارمترمربع است و شامل هفت حیاط مرکزی به‌صورت بیرونی – اندرونی و مهمانخانه است.

خانه تاریخی طباطبایی‌ها

خانه طباطبایی، بنای باشکوهی  در نزدیکی خانه بروجردی و در کنار بقعه امامزاده سلطان میراحمد قرار دارد. سنگ بنای این خانه در زمینی به مساحت ۴۷۳۰ متر مربع توسط حاج سید جعفر طباطبایی نطنزی نهاده شده است.

خانه طباطبایی از آثار استاد علی مریم، معمار معروف کاشان در سال ۱۲۵۰ قمری است که شامل چهار صحن و حیاط بوده و حیاط مرکزی آن متعلق به قسمت بیرونی و حیاط‌های دیگر متعلق به اندرونی خدمه است .

تالار بزرگ در دوطرف، دارای دو حیاط خلوت و نورگیر است که به صورت قرینه ساخته شده که دارای تابلوهای بدیع نقاشی است و از آثار هنری نفیس  به شمار می‌آیند. اسناد و قرائن نشان می‌دهند، میرزا ابوالحسن غفاری کاشانی ملقب به «صنیع الملک» که دوست مالک خانه بوده به احترام این دوستی بر اجرای گچبری‌ها و رسم نقاشی‌های این خانه نظارت داشته است.

خانه طباطبایی دارای پنج در ورودی است که ورودی اصلی به دو ورودی اندرونی و بیرونی در قسمت هشتی تقسیم می شود وعلت پیچ و خم‌های موجود در راهروهای ورودی برای شکستن اختلاف ارتفاع‌ها و نداشتن دید مستقیم به داخل خانه است .

خانه آل یاسین

خانه آل یاسین، در ابتدای خیابان امام خمینی کاشان متعلق به مرحوم حاج سید محمد تقی پشت مشهدی است که در زمان محمد شاه قاجار ساخته شده و به صورت موروثی در اختیار آقا نظام الدین مجتهد کاشانی(آل یاسین) اولین نماینده مردم کاشان در مجلس شورای ملی بعد از نهضت مشروطه قرار گرفته است.

خانه عباسیان

خانه عباسیان، توسط حاج محمد ابراهیم، یکی از تاجران خوشنام کاشان در سال  ۱۲۵۲قمری ساخته شده است که مجموعه‌ای از خانه است و در محله سلطان میراحمد واقع شده است. طرح معماری گودال-باغچه و بهره‌گیری بهینه از فضا و حجم‌های موجود در آن این بنا را منحصر به فرد کرده است.

تزئینات متنوع معماری مانند گچبری و آئینه کاری در خانه عباسیان کاشان نیز استفاده شده است. این مجموعه طبق نظر کارشناسان معماری از آثار برجسته معماری و یکی از نامزدهای دریافت جایزه بهترین بناهای مسکونی ایران-اسلامی است.

محوطه باستانی سیلک کاشان نیز، بیش از هفت هزار سال سابقه دارد که به اعتقاد برخی از باستان شناسان به عنوان قدیمی ترین زیگورات جهان شناسایی شده است. بیش از ۸۰۰ خانه تاریخی در کاشان شناسایی شده که حدود ۱۸۰ خانه مرمت و بازسازی شده است.