استادیار دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان:بلفاروپلاستی ظاهر چشم را تغییر نمی‌دهد؛ فقط جوان‌تر می‌کند

بلفاروپلاستی یک عمل جراحی زیبایی است که طی آن پوست، عضله یا چربی اضافی از اطراف پلک‌های بالا یا پایین برداشته و ظاهر چشم‌ها جوان‌تر و شاداب‌تر می‌شود. این جراحی علاوه‌بر جنبه زیبایی، می‌تواند مشکلاتی همچون  احساس سنگینی پلک را برطرف کند و حتی دید فرد را در موارد خاص بهبود بخشد. بلفاروپلاستی به‌طور معمول با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و هدف آن افزایش جذابیت چهره افراد و در نتیجه آن افزایش اعتماد به نفس  بیماران است. این عمل در ایران از جراحی‌های رایج زیبایی محسوب می‌شود و به‌ویژه بین افراد ۳۰ تا ۶۰ سال متقاضیان زیادی دارد.

بلفاروپلاستی به‌طور معمول در کلینیک‌ها یا بیمارستان‌ها و اغلب بدون نیاز به بستری شدن انجام می‌شود و دوره نقاهت آن کوتاه است؛ بیشتر بیماران طی چند روز به فعالیت‌های روزمره بازمی‌گردند. هزینه آن نیز بسته به نوع عمل (پلک بالا، پایین یا هر دو)، محل کلینیک، تخصص پزشک و امکانات مرکز درمانی بسیار متغیر است.

 علی آقاجانی، چشم‌پزشک، فلوشیپ استرابیسم و استادیار دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: درماتوشالازی شامل چند بخش و در واقع ناشی از اثرات افزایش سن روی بافت‌ پلکی یا اطراف چشم است؛ یک قسمت از آن شلی پلک، قسمتی افزیش بافت چربی و بیرون‌زدگی بافت چربی، قسمتی از آن افتادگی ابرو و قسمت دیگر تغییر فرم کانتوس خارجی(گوشه بیرونی) پلک می‌شود و ممکن است بیمار در کنار آن افتادگی غده اشکی نیز داشته باشد. نتیجه اینکه جراحی بلفاروپلاستی صرفاً برداشتن تکه‌ای از پوست نیست و گاهی لازم است حین آن ابرو بالا داده، گوشه پایین‌آمده پلک جابه‌جا یا محل غده اشکی اصلاح و چربی‌های اضافه نیز حذف شود. به این ترتیب تکنیک‌های مختلفی در این عمل وجود دارد و هر شخص بر اساس جنس مشکلات خود، با تکنیکی مناسب خود عمل خواهد شد. بعضی بیماران به پیوند چربی، بعضی به جااندازی مجدد غده اشکی، عده‌ای به بالا بردن همزمان ابرو و تعدادی به بالا بردن گوشه چشم نیاز دارند که شرایط مختلفی هستند و تکنیک مورد استفاده برای جراحی در این افراد بر اساس مشخصات فردی آن‌ها خواهد بود.

وی در زمینه انجام عمل بلفاروپلاستی برای اهدافی غیر از تأثیر زیبایی افزود: در بعضی افراد به‌ویژه در سنین بالاتر، حجم یا تغییر فرم بافت نرم پلک طی فعالیت‌های روزمره موجب خستگی چشم می‌شود و حتی ممکن است در میدان بینایی فرد محدودیت ایجاد کند، برای مثال فرد به‌دلیل شلی پوست نمی‌تواند اطراف خود یا بالا را درست ببیند، بنابراین انجام بلفاروپلاستی این محدودیت را برطرف خواهد کرد و فرد پس از عمل از نظر فعالیت‌های روزمره راحتی بیشتری خواهد داشت. با این حال کاهش دید مرکزی هیچ ارتباطی با این مشکل ندارد.

این استادیار دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان درباره علت ایجاد مشکلات در پلک‌ها بیان کرد: در بعضی موارد افرادی به‌دلیل بعضی از بیماری‌های سیستمیک، سابقه جراحی‌های چشمی یا بیماری‌های التهابی پوستی و پلکی با عوارضی همچون شلی پوست پلک روبه‌رو می‌شوند که البته این موارد چندان زیاد نیست و بیشترین عامل بروز این مورد، تأثیر افزایش سن بر بافت‌های نرم اطراف چشم است، چراکه با افزایش سن پوست و چربی‌ها به‌تدریج حجم اضافه‌تری پیدا می‌کند و بافت‌های نگهدارنده پلک قوام خود را از دست می‌دهند که این امر موجب می‌شود ظاهر جوان پلک تغییر پیدا کند. در این میان ژنتیک نیز می‌تواند نقش داشته باشد و بعضی افراد ممکن است تا سنین بزرگسالی به‌هیچ‌وجه چنین تغییری را تجربه نکنند، اما عده‌ای از جوانی با آن روبه‌رو شوند.

آقاجانی درباره منع انجام جراحی بلفاروپلاستی ادامه داد: افرادی با بیماری‌های التهابی پوستی برای مثال اسکلرودرمی، پسوریازیس با درگیری چشم، درماتومیوزیت یا اگزمای شدید و هرگونه بیماری التهاب پوستی شدید و فعال یا عوارض مربوط به آن‌ها، همچنین بیمارانی با خشکی چشم با منع پزشکی در انجام این عمل روبه‌رو هستند، چراکه بدون استثنی تظاهرات خشکی چشم  بیماران پس از جراحی بلفاروپلاستی تشدید می‌شود و اگر کسی از قبل به خشکی چشم مبتلا باشد با تشدید چشمگیر مشکل روبه‌رو خواهد بود.

وی ادامه داد: از همه مهم‌تر این جراحی برای افرادی منع می‌شود که توقعات غیرعادی از انجام آن دارند. مثال آن فردی است که برای تغییر فرم چشم به انجام بلفاروپلاستی روی آورده است، چراکه بلفاروپلاستی در بهترین حالت چشم فرد را به چشمی جوان‌تر از خود تبدیل می‌کند و نمی‌تواند آن را به چشم دیگری با ظاهر متفاوت تبدیل کند.

این متخصص چشم در زمینه شایع‌ترین عوارض کوتاه و بلندمدت عمل بلفاروپلاستی اضافه کرد: اثرات جراحی بلفاروپلاستی با هر تکنیکی که انجام شود در نهایت پس از ۸ تا ۱۰ سال کم می‌شود و فرد دوباره با شلی پوست پلک، تجمع چربی و این موارد روبه‌رو خواهد بود، درنتیجه مراجعه‌کنندگان به تکرار عمل روی می‌آورند، بنابراین بلفاروپلاستی به‌صورت بلندمدت عملی نیست که تنها با یکبار تأثیر دائمی داشته باشد. عوارض کوتاه‌مدت نیز به تکنیک این عمل بستگی دارد، با این حال در این عمل بیماران عموما علائم خشکی چشم را تجربه خواهند کرد که البته پس از چند هفته برطرف خواهد شد. متاسفانه در بعضی از بیماران ممکن است که خود عمل عارضه‌دار باشد. برای مثال بسته نشدن کامل پلک، عفونت چشمی و مواردی از این قبیل محتمل است که البته در صورت عملکرد مناسب پزشک چنین مواردی رخ نمی‌دهد.

وی خونریزی، کبودی و التهاب برای چند هفته را نیز از عوارض عادی بلفاروپلاستی به‌دنبال باز شدن پوست و رسیدن پلک به حالت طبیعی عنوان کرد و ادامه داد: در صورت بروز احتمالی عفونت نیز مشکل با مصرف آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی برطرف خواهد شد و مشکلی رخ نخواهد داد. درصورت بسته نشدن کامل پلک نیز که در معدود مواردی رخ می‌دهد، اگر مشکل به‌دنبال برداشته شدن پوست بیش از حد مورد نیاز باشد، مقدار پوست اضافه باید بار دیگر پیوند داده شود که البته ظاهر زیبایی نخواهد داشت و پلک لکه‌دار خواهد بود. در رابطه با جای بخیه‌ها نیز در حالت کلی پوست محل شایعی برای باقی‌ماندن جای بخیه‌ها نیست و زخم‌ها برطرف خواهد شد که رفع آن حدود شش ماه زمان لازم دارد، با این حال در گوشه خارجی پلک بعضی افراد ممکن است ردی از برش پوستی بماند که نیازمند روش‌های درمانی بیشتری هم‌چون لیزر کم‌توان و درمان‌های پوستی تزریقی است تا اثر آن کمرنگ‌تر شود. در واقع ممکن است ردی محو از جراحی انجام‌شده باقی بماند، اما جای بخیه‌ها خیر.

 آقاجانی خاطرنشان کرد: پیش از انجام بلفاروپلاستی از فرد مراجعه‌کننده شرح حالی در زمینه سلامت چشم و پوست دریافت می‌شود و درصورت وجود هر یک از مشکلات مطرح‌شده، در راستای منصرف کردن فرد از انجام این عمل اقدام خواهد شد، به‌ویژه چنانچه فرد از این عمل توقعات غیرمعمول داشته باشد.