۶۰ درصد بیماری‌های عفونی انسان منشأ حیوانی دارد

سیدجمال‌الدین‌ آل‌معصوم در گفت‌وگو با ایسنا درباره بیماری‌های مشترک بین انسان و دام یا «زئونوز» اظهار کرد: به دسته‌ای از بیماری‌ها اطلاق می‌شود که به‌طور طبیعی بین حیوانات مهره‌دار و انسان قابل انتقال هستند؛ اهمیت این بیماری‌ها به‌دلیل تاثیر مستقیم بر سلامت انسان، خسارت‌های اقتصادی به صنعت دامپروری، همچنین پتانسیل ایجاد همه‌گیری‌های گسترده، بسیار حائز اهمیت است.

وی افزود: حدود ۶۰ درصد از کل بیماری‌های عفونی انسان و ۷۵ درصد از بیماری‌های عفونی نوپدید، منشأ حیوانی دارند که این آمار، گستردگی و اهمیت روزافزون این دسته از بیماری‌ها را در دنیای امروز نشان می‌دهد؛ اگرچه لیست بیماری‌های زئونوز بسیار طولانی است، اما برخی از آن‌ها به‌دلیل شیوع بالاتر، مرگ‌ومیر بیشتر و یا اهمیت بهداشتی و اقتصادی از ارزش ویژه‌ای برخوردارند.

سرپرست اداره بهداشت و مدیریت بیماری‌های دامی اداره کل دامپزشکی استان اصفهان در ادامه به برخی از مهم‌ترین این بیماری‌ها اشاره  و بیان کرد: تب مالت (بروسلوز)، این بیماری باکتریایی یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مشترک در بسیاری از نقاط جهان، از جمله ایران است. تب مالت از طریق مصرف شیر و لبنیات غیرپاستوریزه حیوانات آلوده (گوسفند، بز و گاو) و یا تماس مستقیم با دام مبتلا به انسان منتقل می‌شود، علائم آن در انسان شامل تب مواج، تعریق شبانه، درد مفاصل و ضعف و خستگی است و در دام با سقط جنین همراه است، حال برای کنترل این بیماری سازمان دامپزشکی کشور علاوه‌بر آموزش و راه‌های کنترل مانند خونگیری و حذف دام‌های آلوده برنامه واکسیناسیون را اجرا می‌کند.

آل‌معصوم ادامه داد: در این راستا و در چهار ماه ابتدای سال تعداد ۸۱ هزار و ۵۶۸ راس گاو و گوساله، ۱۷۶ هزار و ۷۴۶ راس بره و بزغاله علیه بیماری واکسینه و تست بروسلوز بر روی سرم خون ۸۵ هزار و ۶۳۰ راس گاو انجام شد. 

 وی افرود: هاری، یک بیماری ویروسی کشنده است که سیستم عصبی مرکزی را درگیر می‌کند، ویروس هاری بیشتر از طریق گزش حیوانات گوشت‌خوار آلوده مانند سگ، گربه، روباه و گرگ به انسان منتقل می‌شود؛ در صورتی که پس از گزش درمان فوری انجام نشود، از آنجایی که این بیماری تقریباً همیشه منجر به مرگ می‌شود امکان دارد، موجب شخص شود، حال راه جلوگیری از بیماری واکسیناسیون افراد در معرض خطر و جمعیت سگ‌های صاحب‌دار است، در این راستا در چهار ماه ابتدای سال ۱۶ هزارو ۲۵۳ قلاده سگ علیه بیماری واکسینه شدند.

سرپرست اداره بهداشت و مدیریت بیماری های دامی اداره کل دامپزشکی استان اصفهان در ادامه به بیماری تب خونریزی‌دهنده کریمه-کنگو (CCHF) اشاره کرد و گفت: یک بیماری ویروسی حاد است که به‌وسیله کنه منتقل می‌شود؛ تماس با خون و بافت‌های حیوانات آلوده (مانند دام‌ها) و یا گزش کنه آلوده، راه‌های اصلی انتقال این بیماری به انسان هستند، علائم آن با تب، درد عضلانی و خونریزی‌های زیرپوستی و داخلی در انسان همراه است و این بیماری هیچ‌گونه علائمی در دام ندارد؛ آموزش و برنامه سم‌پاشی اماکن دامی و بدن دام‌ها برای پیشگیری از بیماری در حال انجام است.

آل‌معصوم در خصوص بیماری شاربن اظهار کرد: یک بیماری باکتریایی است که اغلب در علفخواران دیده می‌شود؛ انسان از طریق تماس با حیوانات آلوده، فرآورده‌های دامی آلوده (پوست، پشم) و یا در موارد نادرتر از طریق استنشاق اسپور باکتری و یا خوردن گوشت آلوده، به این بیماری مبتلا می‌شود، این بیماری دارای سه شکل پوستی، تنفسی و گوارشی است.

وی ادامه داد: با توجه به آلودگی خاک در برخی مناطق، برنامه واکسیناسیون در گله‌های گاو، گوسفند، اسب و الاغ  در این مناطق، همچنین آموزش و هشدار به دامداران انجام می‌شود، تعداد ۹۵۲ هزار و ۹۹۱ راس دام سبک و سنگین استان تا پایان تیر تحت پوشش واکسن شاربن قرار گرفته‌اند. 

سرپرست اداره بهداشت و مدیریت بیماری‌های دامی اداره کل دامپزشکی استان اصفهان تأکید کرد: پیشگیری از این بیماری‌ها نیازمند همکاری نزدیک بخش‌های بهداشت انسانی و دامپزشکی، افزایش آگاهی عمومی، رعایت بهداشت فردی و محیطی، واکسیناسیون دام‌ها و مصرف فرآورده‌های دامی سالم و بهداشتی است.