گرانی‌ها احتمال تقلب در مواد غذایی، محصولات آرایشی ‌بهداشتی و دارویی را افزایش می‌دهد

محمود اعتباری در گفت‌وگو با ایسنا درباره وضعیت فراورده‌های آرایشی و بهداشتی اظهار کرد: فرآورده‌های آرایشی‌ ـ‌ بهداشتی علاوه‌بر تولید در داخل کشور، وارد نیز می‌شود، اما متأسفانه این حوزه یکی از بخش‌هایی است که تقلب و قاچاق در آن بسیار بالاست. یکی از دلایل اصلی این موضوع، تنوع کم تولیدات داخلی و نبود کیفیت و جذابیت کافی برای مصرف‌کننده است؛ به همین دلیل مردم به سمت محصولات وارداتی می‌روند که عمده آن‌ها نیز قاچاق هستند.

وی افزود: ایران جزء کشورهای پرمصرف فرآورده‌های آرایشی‌ـ‌بهداشتی محسوب می‌شود. شهرهای بزرگ مراکز اصلی عرضه این محصولات هستند و اگر بخواهیم برخورد کاملاً قانونی با آن‌ها انجام دهیم، شاید لازم باشد تمام بازار فرآورده‌های آرایشی ـ بهداشتی جمع‌آوری شود.

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ادامه داد: بازار فرآورده‌های آرایشی‌ ـ‌ بهداشتی به نوعی درگیر مافیا است و قیمت و کیفیت آن قابل رصد نیست. بسیاری از این محصولات قاچاق و برخی تقلبی هستند؛ یعنی با نام برندهای معروف خارجی در داخل کشور تولید می‌شوند. به‌عنوان مثال در بازرسی‌ها شامپویی با برند بسیار معروف و قیمت بالا را می‌بینیم که با بررسی‌ متوجه می‌شویم در زیرزمینی در یکی از شهرستان‌ها تولید شده است. تنها جایی که ما با اطمینان نزدیک به ۱۰۰درصد از سلامت و اصالت محصولات صحبت می‌کنیم، داروخانه‌ها هستند؛ چراکه داروخانه‌ها به زنجیره کنترل از تأمین تا توزیع متصل‌اند و امکان رصد کامل وجود دارد. فرآورده‌های آرایشی‌ ـ‌ بهداشتی بدون شناسه، قابل استعلام و تأیید نیستند.

اعتباری درباره طولانی شدن روند صدور مجوزها و شناسه‌های نظارتی گفت: اگر پاسخ‌دهی ما سریع نیست و روندها طولانی است، یک ایراد جدی است و باید اصلاح شود. اگر نتوانیم به کسی که می‌خواهد مجوز بگیرد کمک کنیم، قطعاً سیستم مشکل دارد و باید تسهیل‌گری صورت گیرد. این نقد به غذا و دارو وارد است.
 
وی تصریح کرد: از تولیدکنندگان استقبال می‌کنیم، اما رعایت استانداردهای محیط تولید، نظارت مستمر، داشتن مسئول فنی، تجهیزات آزمایشگاهی و مستندات لازم الزامی است. به‌عنوان مثال، لبنیاتی که در محل فروش خود تولید می‌کند، حق توزیع در مغازه‌های دیگر را ندارد، این کار غیرقانونی است و برای عرضه گسترده مانند تولید کارخانه‌ای، باید تمام استانداردهای لازم از نظر ترکیبات، نگهدارنده‌ها، پایداری و ایمنی را داشته باشد و «سیب سلامت» که برای مصرف‌کننده داخلی و خارجی اطمینان‌بخش است را دریافت کند. در حال حاضر حدود ۵۰۰ تولیدکننده مجاز در استان اصفهان در حوزه‌های مختلف فعالیت می‌کنند.

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در مورد تمدید مجوزهای تولید محصولات نیز خاطرنشان کرد: فرآورده‌ای که اعتبار پروانه‌اش تمام شده، حق تولید ندارد و تولیدکنندگان باید دو ماه پیش از پایان اعتبار پروانه برای تمدید اقدام کنند.

اعتباری در پاسخ به این پرسش که آیا کیفیت مواد غذایی و دارویی کاهش پیدا کرده و گرانی باعث کاهش کیفیت می‌شود یا نه؟ گفت: هر فرآورده‌ای که مجوز مصرف دارد، استانداردهای لازم را دریافت کرده است. استانداردها با گذشت زمان سختگیرانه‌تر می‌شوند، همچنین گرانی باعث کاهش کیفیت نشده، اما باید گفت، گرانی‌ها احتمال تقلب را افزایش خواهد داد. به‌عنوان نمونه، حتی برندهای داخلی مجاز آرایشی‌ ـ‌ بهداشتی نیز مورد جعل قرار می‌گیرند و محصولات تقلبی آن‌ها در بازار عرضه می‌شود.

وی در پایان اظهار کرد: مردم برای اطمینان باید شناسه محصولات را استعلام یا از مراکز معتبر خرید کنند. داروخانه‌ها حدود ۹۹ درصد، محصولات مجاز را عرضه می‌کنند. فروشگاه‌های زنجیره‌ای نیز به دلیل نظارت بالا معمولاً تخلف ندارند، اما در فروشگاه‌های کوچک‌تر احتمال عرضه کالای قاچاق و تقلبی به‌ویژه در شرایط تورم بیشتر است. کیفیت هیچ فرآورده‌ای با مجوز رسمی کاهش نیافته، مگر اینکه تقلبی باشد و متأسفانه جعل شناسه و سیب سلامت نیز در بازار کم نیست.