کرکره پایین کسب‌وکارهای مجازی

مطابق یک بررسی بیش از ۴۱۵ هزار فروشگاه ایرانی در ایستاگرام فعال هستند و به نوعی اینستاگرام به‌صورت مستقیم برای بیش از یک میلیون نفر شغل ایجاد کرده و احتمالاً برای سه میلیون نفر غیرمستقیم اشتغالزایی داشته است و تخمین زده می‌شود این بازار سالانه بین ۱۸ تا ۳۲ هزار میلیارد تومان گردش مالی دارد.

چندی پیش نیز مهدی بشارتده، پژوهشگر اقتصادی در واکنش به این موضوع، گفته بود که شغل حدود ۱۰ میلیون نفر و ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار کسب و کار در کشور وابسته به اینستاگرام است که با بستن آن ضرر و زیان هنگفتی به اقتصاد خانواده‌ها و کشور وارد می‌شود و زیان اقتصادی که به واسطه قطعی اینترنت در ایران روی داده است، بیش از ۱.۵ میلیون دلار در هر ساعت پیش بینی شده که در پلتفرم‌هایی همانند واتساپ، اینستاگرام و توئیتر و غیره بوده است.

او اضافه می‌کند که تعداد قابل توجهی از کسب و کارهای ایرانی در فضای مجازی برای دسترسی به این نرم‌افزارها نیاز دارند و حدود یک میلیون شغل در ایران وابسته به اینستاگرام است و بازاری بالغ بر ۴۰ هزار میلیارد تومان را در سال ایجاد می‌کند.

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تقریباً یک میلیون و ۷۰۰ هزار کسب و کار در فضای اینستاگرام به وجود آمده است و درآمد ۱۰ میلیون نفر وابسته به اینستاگرام است و این عددها نشان می‌دهد بستن درگاهی که درآمد ۱۰ میلیون نفر وابسته به آنجا بوده است، چه ضرر و زیانی را رقم خواهد زد و مسئله دیگر اینکه حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار کسب و کار در حوزه فروش و تبلیغات در فضای مجازی در بخش اینستاگرام فعال هستند.

از سوی دیگر به نظر نمی‌رسد دیگر قرار نیست اینستاگرام رفع فیلتر شود تا جایی که عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات در حاشیه جلسه هیئت دولت با اشاره به فیلترینگ اینستاگرام به کاربران هشدار داد که در محیطی که پایبند قانون جمهوری اسلامی نیست، کسب و کار نکنند.

او درباره زمان برداشته شدن فیلترینگ، توضیح می‌دهد: برخی پلتفرم‌های بعضاً آمریکایی بستری برای اغتشاشات شده بودند که محدودیت‌هایی توسط نهادهای ذیصلاح بر آنها اعمال شده است و تا وقتی این پلتفرم موجب آسیب به کشور شود، محدودیت آنها ادامه پیدا می‌کند.

همچنین مدیرشرکت ملی پست ایران هفته گذشته اعلام کرد که به دلیل قطعی اینترنت و فیلترینگ اینستاگرام و واتساپ، درآمد پست به یک سوم کاهش یافته است و این موضوع نشان می‌دهد که یک سوم موسوله‌های پستی و معاملات از طریق اینترنت و پلتفرم‌های خارجی مثل اینستاگرام انجام می‌شده که اختلال در اینترنت باعث کاهش این معاملات شده است. البته مجتبی توانگر، نماینده مردم تهران در مجلس عنوان کرد که کسب و کارهای مجازی بیشترین آسیب را از آشوب خواهند خورد و باید محدودیت اینترنت موقتی باشد.

در مبادلات مالی دچار مشکل شده‌ایم

خانم جوانی که در زمینه فروش لباس در اینستاگرام فعالیت می‌کند درباره قطعی اینترنت بر کسب و کارهای مجازی ، می‌گوید: متأسفانه پیش از قطعی اینترنت برای فصل جدید با چک و هزینه بسیار جنس خریداری کردم و هزینه خیاط و ... کردم و در این مدت به دلیل قطعی اینترنت امروز با بدهی بسیار مواجه شده‌ام. مدتی تبلیغات خود را متوقف کردم، اما من هم اجاره خانه، هزینه مدرسه فرزندان را دارم و ادامه این شرایط زندگی‌ام را مختل کرده است.

حمیدرضا اشجع، مدیرعامل کسب‌وکار «مستر بلیط» درباره تأثیر محدودیت‌های اینترنت بر کسب‌وکارهای مجازی توضیح داد: آسیب‌ها بر کسب‌وکارهای مجازی به‌ویژه برای حوزه کسب‌وکار طی چند هفته گذشته مشخص است و به دلیل اختلال اینترنت، در یک‌سری از زیرساخت‌ها برای سرویس‌دهی به کاربران خود دچار مشکل شده‌ایم.

او همچنین اضافه می‌کند: در این مدت مبادلات مالی ما دچار مشکل و از سوی دیگر کانال بازاریابی ما در گوگل دچار اختلال شده و از کار افتاده است.

مدیر این کسب‌وکار مجازی توضیح می‌دهد: اگرچه مستر بلیط بر روی سرورهای ایرانی و داخلی ایجاد شده است، اما بخشی از زیرساخت‌های کسب‌وکار ما بر روی سرورهای خارجی قرار دارد که با تداوم این شرایط ادامه این وضعیت برای کسب‌وکارهای مجازی شاید غیرقابل‌تصور باشد و امیدواریم این موضوع با تدبیر مدیران و مسئولان کشور حل شود.

او همچنین با مقایسه قطعی اینترنت طی چند هفته گذشته با آبان ۹۸، می‌گوید: در آبان ۹۸ کسب‌وکارهای مجازی با قطعی کامل اینترنت مواجه بودند و البته زمان آن کوتاه بود، اما باوجودی که اکنون محدودیت‌ها همانند آن سال نیست، اما شرایط اختلالات اینترنتی طولانی‌تر شده است و از سوی دیگر باوجودی که امسال بسیاری از کسب‌وکارهای مجازی به سرورهای داخلی متصل شده‌اند، اما با کاهش پهنای باند اینترنت، اکنون در مبادلات بین‌المللی خود دچار مشکل شده‌ایم.

خسارت روزانه ۸۰ میلیونی قطعی اینترنت به کسب و کارهای ما

امیر عرفانی مؤسس و مدیرعامل «شیپ نو» کسب‌وکار مربوط به حوزه حمل‌ونقل نیز با اشاره به محدودیت‌های اینترنت طی چند هفته گذشته، می‌گوید: باوجودی که حوزه کسب‌وکار ما بر روی سرورهای داخلی است، اما اختلالات موجود موجب شده که اپراتورهای ما در پرداخت‌های خود دچار مشکل شوند و یک روز اپراتور ایرانسل قطع و یا یک روز اپراتور همراه اول.

او با تاکید بر اینکه اگرچه قطعی کامل اینترنت نداریم، اما با اختلال اینترنت مواجه هستیم، توضیح می‌دهد: این روزها قطعی اینترنت به‌گونه‌ای است که مثلاً در مرکز اینترنت متصل است، اما راننده در بیرون امکان پرداخت با گوشی همراه خود را ندارد.

به گفته عرفانی، در این شرایط کسب‌وکارهای ما با آسیب مواجه شده که با تداوم این وضعیت و محدودیت‌های بیشتر اینترنت مسلماً آسیب‌های ما جدی‌تر خواهد شد.

او تصریح می‌کند: متأسفانه در این شرایط روزانه حدود ۷۰ تا ۸۰ میلیون تومان به کسب‌وکار ما خسارت وارد شده و به نوعی درآمد این کسب‌وکار اینترنتی به کمتر از نصف رسیده است.

به اعتقاد مدیر این کسب‌وکار مجازی، اگرچه به‌مرور این کسب‌وکارها به اینترنت داخلی متصل شوند، اما مهم‌تر از آن امکان ارتباط با دنیا دیگر برای آنها وجود ندارد، در این شرایط شاهد مهاجرت نخبگان و متخصصان هستیم.

او توضیح می‌دهد: در شرایط عادی ما اجازه نمی‌دهیم که متخصصین آی تی ما از شرکت ما به شرکت دیگری بروند، چراکه بر روی آنها سرمایه‌گذاری کرده‌ایم، اما زمانی که این نخبگان به دلیل وضعیت موجود تصمیم به مهاجرت می‌گیرند، هیچ‌گاه نمی‌توان مانع مهاجرت آنها به کشور دیگری بشویم.

اما دبیر کل اتاق بین‌الملل جوانان ایران درباره شرایط موجود و تاثیر اختلالات اینترنتی بر کسب‌وکارهای مجازی می‌گوید: از سال ۹۸ که قطعی کامل اینترنت موجب عدم دسترسی مردم و  کسب‌وکارها به اینترنت شد و حتی بسیاری از استارتاپ‌های فعال از دسترس خارج شدند، شاهد اختلالات بسیار بر کسب‌وکارهای مجازی شدیم و حتی زمانی که اینترنت بر شبکه داخلی متصل شد، به دلیل نداشتن بستر مناسب این کسب‌وکارها بر اینترنت داخلی شرایط به‌گونه‌ای سخت پیش رفت.

نوید ادریس اما ادامه می‌دهد: امروز ۹۹ درصد استارتاپ‌هایی که حجم فعالیتی را شروع کردند زیرساخت‌های خود را بر روی سرورهای داخلی فعال کرده‌اند، چراکه اینترنت داخلی علاوه بر سرعت بیشتر، فضای زیرساختی آن نیز توسعه یافته است، از سوی دیگر اگرچه در آبان ۹۸ بسیاری از سرورهای بانک‌ها دچار اختلال شد، اما امروز نهادهای دولتی و بسیاری از استارتاپ‌ها در فضای داخلی فعال هستند.

او تأکید می‌کند: امروز بسیاری از کسب‌وکارهای خرد و متوسط به بالا که در بستر مجازی شکل گرفته‌اند، همه و همه در فضای اینترنت داخلی کار می‌کنند، اما در بحث ارتباطات بین‌المللی اگر این کسب‌وکارها در فضای واتس آپ و اینستاگرام تبلیغات داشتند، اکنون با فیلتر شدن این بسترها در مبادلات بین‌المللی خود دچار مشکل شده‌اند و متأسفانه برای مبادلات بین‌المللی راهکار جایگزین برای تعامل و ارتباطات دیده نشده است و اگرچه حجمی از این مبادلات بر روی ایمیل و جی میل انجام می‌شود، اما همین شبکه‌ها نیز اکنون دچار اختلال است.

راهکاری برای تعاملات جهانی تعبیه نشده است

به عقیده دبیر کل اتاق بین‌الملل جوانان ایران، در شرایط فعلی راهکارهای جانبی برای تعاملات جهانی تعبیه نشده است، درحالی‌که وزارت صمت، کار و معاونت ریاست جمهوری باید از قبل پیش‌بینی این شرایط را می‌کردند.

او اضافه می‌کند: از سوی دیگر با توجه به اینکه بخشی از کسب‌وکارهای مجازی بر روی بستر اینترنت داخلی قرار گرفته‌اند، اما فیلترینگ واتس آپ و اینستاگرام موجب کاهش درآمد این کسب‌وکارها می‌شود و مطابق برخی آمارها در اینستاگرام بیزینس یک‌دهم جمعیت موجود یعنی حدود ۸ میلیون نفر در این بخش کسب‌وکار دارند.

ادریس با بیان اینکه مطابق آمارها حدود ۹ میلیون از کسب‌وکارهای خرد در فضای مجازی صفحه دارند و یا تبلیغات آنها در اینستاگرام فعال هستند، اما اینکه چه حجمی از فروش را دارند، مشخص نیست، توضیح می‌دهد: البته در برهه‌ای از زمان این کسب‌وکارها در پلتفرم‌های داخلی همچون باسلام و ... اقدام به ایجاد صفحه کرده‌اند، اما وقتی یک مدیریت بحران رخ می‌دهد، دستگاه‌های متولی باید به کسب‌وکارهای خرد کمک کنند.

او می‌گوید: در شرایط کرونا حجم زیادی از کسب‌وکارها به سمت فضای مجازی رفته‌اند و سرعت توسعه کسب‌وکارهای مجازی بیش از زیرساخت‌های ما است، در این شرایط ممکن است شاهد اختلال در بستر داخلی اینترنت شویم و ممکن است در این مدت زیرساخت‌ها رشد نکرده باشد و باید توجه داشت که طی ۲۲ سال اخیر شدت رشد کسب کارهای مجازی بیش از زیرساخت‌های ما بوده است.

به اعتقاد دبیر کل اتاق بین‌الملل جوانان ایران، با تداوم این شرایط کسب‌وکارهای حوزه گردشگری به‌ویژه در حوزه بین‌المللی بیشترین ضربه را می‌ببند.

انتهای پیام