فرصت‌های ناپیدا و از یاد رفته‌ گردشگری اصفهان در سرمایه‌گذاری

گردشگری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین صنایع اقتصادی جهان با ایجاد فرصت‌های شغلی، افزایش درآمدهای ملی، توسعه زیرساخت‌ها و تقویت ارتباطات بین‌المللی به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع شناخته می‌شود. سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری اهمیت ویژه‌ای دارد، چرا که با جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و داخلی نه تنها می‌توان زیرساخت‌های لازم برای توسعه این صنعت را فراهم کرد، بلکه به بهره‌وری و توسعه اقتصادی بیشتر رسید.

استان اصفهان با داشتن ۲۲ هزار اثر تاریخی، آثار متعدد ملی و جهانی ثبت شده و یک سوم صنایع دستی جهان، یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری ایران است. استان اصفهان با جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی خود قابلیت زیادی برای جذب گردشگر و سرمایه‌گذاری‌های داخای و حارجی دارد، با این حال چالش‌هایی همچون نبود معرفی مناسب جاذبه‌ها به مخاطبین خارجی، کمبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل و دیگر مشکلات در حوزه سرمایه‌گذاری، مانع از دستیابی به پتانسیل کامل این صنعت شده است.

سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری نیازمند برنامه‌ریزی مناسب، حمایت‌های دولتی و همکاری بخش خصوصی است. تقویت زیرساخت‌های هوایی، ریلی و جاده‌ای، ایجاد شبکه‌های تبلیغاتی و بازاریابی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی و آیینی  از جمله اقداماتی است که می‌تواند به توسعه گردشگری و افزایش جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی کمک کند.

با توجه به اهمیت این صنعت و نقش آن در توسعه اقتصادی استان ضروری است تا با تغییر نگرش به حوزه گردشگری و توجه به این بخش، جایگاه اصلی گردشگری را به استان اصفهان بازگردانیم و از تاثیرات مثبت اقتصادی و اجتماعی آن نیز بهره‌مند شویم.

چالش‌های حوزه گردشگری استان اصفهان

علیرضا حبیبی، معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان به ایسنا می‌گوید: استان اصفهان ظرفیت‌های بسیار خوبی در حوزه گردشگری دارد. این استان با داشتن ۲۲ هزار اثر تاریخی و آثار ثبت ملی و جهانی که شاید نسبت به برخی از کشورها بیشتر باشد و همچنین یک سوم صنایع دستی جهان و دو سوم صنایع دستی کشور، جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی، قابلیت‌های زیاد و قابل توجهی برای جذب سرمایه‌گذاری و جذب گردشگر دارد.

وی ادامه می­‌دهد: در حوزه گردشگری یک نوع نظام مسائلی وجود دارد که موجب شده به مطلوبیت مورد نظر دست پیدا نکنیم. یکی از مشکلات اصلی این است که جاذبه‌ها و قابلیت‌های استان اصفهان به مخاطبین خارجی به شکل مطلوب، معرفی نشده است. اکنون این سوال مطرح می‌شود که چرا بازاریابی و تبلیغات خوبی در این زمینه انجام نشده است؟ در پاسخ باید گفت که در برخی رویدادها و نمایشگاه‌های خارجی و بین‌المللی گردشگری مانند ITB برلین، FITUR اسپانیا و ایمیت ترکیه به‌طور معمول شرکت نمی‌کنیم، چون دولت اعتباری برای این موضوع در نظر نگرفته و هزینه‌های زیاد  این‌گونه نمایشگاه‌ها موجب شده است که از تبلیغات در این حوزه‌ها عقب بمانیم.

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان می‌­افزاید: در حوزه گردشگری داخلی نیز معرفی، تبلیغات و بازاریابی ضعیفی داشته‌ایم و نتوانستیم آنچه شایسته استان اصفهان است را به دلیل کمبود اعتبارات معرفی کنیم.

حبیبی بیان می­‌کند: از دیگر چالش‌های گردشگری در استان اصفهان این است که نتوانسته‌ایم از ظرفیت‌های فرهنگی، آیینی، رویدادها و جشنواره‌های برگرفته از فرهنگ مردم در سراسر استان در روستاها و شهرهای مختلف برای جذب گردشگر و سرمایه‌گذار استفاده کنیم.

وی خاطرنشان می­‌کند: ۱۲۰ رویداد گردشگری را شناسایی کرده‌ایم و به‌عنوان جاذبه‌های ناملموس کشور به ثبت رسانده‌ایم، اما برای برگزاری علمی این رویدادها و جذب گردشگر به اعتبارات زیادی نیاز داریم که هنوز فراهم نشده است.

مشکلات زیرساختی گردشگری استان

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان درباره مهم‌ترین مشکلات گردشگری و جذب توریست داخلی در استان اصفهان می‌گوید: استان اصفهان زیرساخت هوایی و فرودگاه مناسب و ایرلاین اختصاصی ندارد، درصورتی‌که بیشتر استان‌ها دارای ایرلاین اختصاصی هستند. شرکت‌های هواپیمایی خارجی اگر بخواهند به اصفهان بیایند، باید اول به تهران بروند و سپس به اصفهان بیایند که این موضوع باعث تاخیر در سفر می‌شود و از این منظر امکان دارد مسافران تمایلی به اینگونه سفرها نداشته باشند. همچنین ناوگان عمومی جاده‌ای استان نیز با مشکل مواجه است؛ زیرا اکنون جاده‌های خوب و حمل و نقل مناسبی و استانداردی نداریم، اتوبوس‌های موجود نیز قدیمی و نسبت به تقاضاها ناکافی هستند.

حبیبی مطرح می‌­کند: خشکی زاینده‌رود یکی از مشکلات بزرگ گردشگری استان است که علاوه بر اینکه باعث آلودگی هوا شده، زیبایی شهر را هم کاهش داده است و این جاذبه گردشگری خود موجب شده گردشگران این حوزه تمایلی برای سفر استان اصفهان  نداشته باشند. احیای زاینده‌رود می‌تواند موجب جذب مجدد گردشگران شود.

وی می‌افزاید: برنامه‌ریزی ملی برای تعطیلات رسمی کشور ضروری است تا توزیع سفر در طول سال انجام شود و هتل‌ها در تمام فصول سال میزبان گردشگران باشند.

 مشکلات سرمایه‌گذاری و عوارض خروج از کشور

وی ادامه می‌دهد: اکنون به دلیل تحریم‌ها و مشکلات مالی، در جذب گردشگران و سرمایه‌گذاران خارجی مشکلاتی داریم، اما از جمله راهکارهایی که می‌تواند برخی از مشکلات و چالش‌های گردشگری را کاهش دهد، ورود صنعت گردشگری به بورس و تعریف سهام‌هایی برای پروژه‌های سرمایه‌گذاری است تا تامین مالی بهتری در این زمینه انجام شود. 

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان می­‌گوید: استان اصفهان با ظرفیت‌های بالای گردشگری و آثار تاریخی خود، نیازمند حمایت و برنامه‌ریزی‌های مناسب است، حال با معرفی بهتر جاذبه‌ها، تقویت زیرساخت‌های فرودگاهی، حمل­ ونقل و جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی، می‌توان به توسعه گردشگری استان کمک کرد، که این باعث تأثیرات مثبت اقتصادی برای استان خواهد شد.

چالش‌های سرمایه‌گذاری در گردشگری

کریم بیگی، رئیس جامعه هتل‌داران استان اصفهان نیز به ایسنا می‌گوید: اکنون، سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری جوابگوی نیازها نیست و فعالین این حوزه بیشتر به‌خاطر عشق و علاقه‌ای که به این حوزه دارند به آن می‌پردازند. در حال حاضر توریست خارجی به جزء چند کشور همچون عراق که از نظر مذهبی و فرهنگی به ایران نزدیک هستند، نداریم. در حال حاضر تنها گردشگر داخلی داریم که جوابگوی سرمایه و بازده سرمایه نیست.

وی اظهار می­‌کند: بانک‌های کشور تمایلی به مشارکت در سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری ندارند، چرا که بازگشت سرمایه در این حوزه علاوه بر آنکه مشکل است، توجیه اقتصادی هم ندارد؛ برای نمونه اگر ۲۰ درصد یک پروژه را سهم مشارکت بانک قرار دهیم، باز هم برای بازپرداخت با مشکل مواجه خواهند شد، در حالی که در اقتصاد بین‌الملل، مشارکت سرمایه‌گذار بخش خصوصی حدود ۴۰ درصد است و بانک‌ها ۶۰ درصد است، حال اگر در کشور سهم بانک‌ها را به ۲۰ درصد برسانیم، بازهم جوابگو نخواهد بود.

رئیس جامعه هتل‌داران استان اصفهان متذکر می‌­شود: همانطور که در ابتدا گفته شد، کسانی که در بخش گردشگری فعال هستند، بیشتر به دلیل علاقه و تجربیات خود در این حوزه مشغول هستند و سعی بر آن بوده که فعالیت خود را در این حوزه حفظ کنند، در صورتی که در بخش‌های دیگری مانند صنعت یا مسکن منافع و درآمد بیشتری خواهند داشت.

مطالبات از مسئولان استانی و کشوری

بیگی بیان می­‌کند: استان اصفهان به‌عنوان استانی گردش‌پذیر با آثار تاریخی و موقعیت‌های جذاب، نیازمند حمایت مسئولان استانی و کشوری در حوزه گردشگری و جذب گردشگر است، چرا که در حال حاضر به دلیل آینکه پذیرش توریست خارجی کم‌رنگ شده است و نمی‌توانیم از منافع آن استفاده کنیم، پس باید از توانمندی‌های که در سطح کشور داریم بهره‌مند شویم و این کار می‌تواند با معرفی جاذبه‌های گردشگری استان‌ها و  در یک شبکه مخصوص صداوسیما انجام شود تا تمامی ظرفیت‌های گردشگری و مراکز فرهنگی، تفریحی و تاریخی را تبلیغ و معرفی کنیم که جامعه با این مکان‌ها آشنایی کامل پیدا کنند و راغب به سفرهای داخلی شوند که این خود موجب راه‌اندازی و رونق گردشگری داخلی خواهد شد. 

وی ادامه می‌­دهد: گردشگری می‌تواند رونق اقتصادی را برای استان‌ها و شهرهای مهمان‌پذیر به ارمغان بیاورد. هنگامی که درآمدی از گردشگری عاید می‌شود، در رگ و ریشه‌های جامعه جاری شده و به تمامی افراد و اصناف مربوطه از صنایع دستی گرفته تا هتل‌داران و آژانس‌های هواپیمایی نفع می‌رساند. باید ثروت به‌صورت متناسب در سطح کشور و اقتصاد جامعه توزیع شود و این موضوع بسیار مهمی است که صنعت گردشگری می‌تواند موجب ایجاد این شکوفایی اقتصادی شود.

رئیس جامعه هتل‌داران استان اصفهان می­‌گوید: جایگاه گردشگری ایران در بین  کشورهای دنیا جزو ۱۰ کشور برتر است، اما از نظر درآمدی نتوانسته‌ایم  موقعیت خوبی داشته باشیم، چرا که اکنون از این منظر در رتبه ۷۰ جهانی هستیم. 

بیگی بیان می‌کند: تقویت زیرساخت‌های هوایی و ریلی(ساخت قطارهای سریع‌السیر بین استانی) و جاده‌ای می‌توان گردشگری استان‌ها را تقویت کند. نوسانات نرخ ارز و تورم می‌تواند در این زمینه تاثیرات مثبت و منفی داشته باشد که یکی از تاثیرات مثبت آن افزایش سفرهای داخلی و افزایش رغبت مسافرین خارجی و بین‌­المللی به ایران است، اما باید در نظر داشته باشیم تحقق تمامی این موارد در گرو اصلاح روابط بین‌الملل است.

برنامه‌های جدید و تبلیغات مؤثر در حوزه گردشگری

وی درباره عملکرد و برنامه‌های ­استان با توجه به نزدیک شدن به ایام عید نوروز برای جذب گردشگر داخلی می‌­گوید: برنامه‌هایی مانند دعوت از اپراتورهای بین‌المللی به اصفهان و معرفی جاذبه‌های گردشگری می‌تواند به جذب گردشگران کمک کند، همچنین تبلیغات از طریق اپلیکیشن‌ها نیز می‌تواند مؤثر باشد، امیدواریم که این تلاش‌ها نتیجه‌بخش باشد و تأثیرات مثبت برای گردشگری استان و کشور داشته باشد.

رئیس جامعه هتل‌داران استان اشاره می‌­کند: فرصت درآمدی از گردشگری نباید از دست برود، استان اصفهان با مشکلاتی مانند کمبود آب و آلودگی‌های زیست‌محیطی مواجه است، اما گردشگری می‌تواند تأثیر بسزایی در اقتصاد استان داشته باشد. با تغییر نگرش به گردشگری و توجه به این بخش می‌توان جایگاه اصلی گردشگری را به استان اصفهان بازگرداند و تأثیرات مثبت اقتصادی آن را شاهد بود.