طراحی بومی و درون‌زای عامل‌های هوشمند، لازمه حفظ حاکمیت داده و استقلال فناورانه

نیره قهرمان در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: عامل‌های هوشمند در آینده‌ای نزدیک، نقش مهم و فزاینده‌ای در امنیت، اقتصاد و حکمرانی ایفا خواهند کرد. کشورهایی که زودتر وارد این حوزه شوند، در مدیریت داده، تصمیم‌سازی سریع و کاهش هزینه‌ها، مزیتی جدی و راهبردی به دست خواهند آورد.

وی افزود: در این مسیر، ایجاد یک نهاد ملی تنظیم‌گر برای تدوین چارچوب‌های قانونی، اخلاقی و نظارتی بر عملکرد عامل‌ها ضرورت دارد. این چارچوب‌ها باید شامل قوانین شفاف، امکان ردیابی تصمیمات و قابلیت توقف فوری عامل در شرایط اضطراری باشد تا کارکرد این فناوری در خدمت منافع عمومی تضمین شود.

مسئول مرکز حمایت از تحقیقات کاربردی هوش مصنوعی سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری استان اصفهان ادامه داد: عامل‌های هوشمند می‌توانند در بحران‌ها به‌صورت بلادرنگ مسیرهای امداد، توزیع منابع و مدیریت اطلاعات را سامان دهند. در حوزه کشاورزی، از پایش هوشمند زمین و آبیاری دقیق تا تشخیص سریع آفات را بر عهده بگیرند. در بخش دفاع سایبری نیز با تحلیل لحظه‌ای داده‌ها، می‌توانند از بروز حملات پیچیده جلوگیری کنند.

قهرمان با بیان اینکه برای بهره‌برداری ملی از این فناوری، سه اقدام کلیدی پیشنهاد می‌شود، گفت: نخست، تربیت نیروی متخصص از طریق دوره‌های حرفه‌ای و دانشگاهی؛ دوم، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان برای طراحی و ساخت پلتفرم‌های بومی عامل و سوم، واردکردن عامل‌های هوشمند به زیست‌بوم کشور از مسیر اجرای طرح‌های ملی، ارائه مشوق‌های مالی، و توسعه کاربرد آن‌ها در صنایع مختلف است.

وی افزود: نباید فراموش کرد که وابستگی در این حوزه، به‌معنای واگذاری اطلاعات و حتی بخشی از تصمیم‌سازی به بیرون خواهد بود؛ موضوعی که می‌تواند منجر به درز داده‌ها، غیرفعال‌شدن عامل‌ها یا القای تصمیمات نادرست از خارج شود. برای حفظ حاکمیت داده و استقلال فناورانه، حرکت به‌سمت طراحی بومی و درون‌زای عامل‌های هوشمند، یک ضرورت استراتژیک است.