ضرب‌الاجل نهایی برای مالکان چند خودرو؛ جزئیات اجرای مرحله دوم بنزین سه‌نرخی و قطع سهمیه سوخت

شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی در اطلاعیه‌ای فوری اعلام کرد مرحله دوم طرح بنزین سه‌نرخی وارد فاز عملیاتی شده است. بر این اساس، مالکان دارای چند خودرو تنها تا ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ فرصت دارند با مراجعه به سامانه fcs.niopdc.ir، یک خودرو را برای دریافت سهمیه سوخت انتخاب کنند؛ در غیر این صورت سهمیه سایر خودروها حذف خواهد شد.

ارسال پیامک‌های انبوه از سوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران به مالکان خودروهای شخصی در ساعات اخیر، از آغاز فاز جدید و سخت‌گیرانه مدیریت مصرف سوخت در کشور حکایت دارد. بر اساس جزئیات مرحله دوم اجرای مصوبه جنجالی «سه‌نرخی شدن بنزین»، سیاست‌گذار حوزه انرژی تصمیم گرفته است تا تخصیص یارانه سوخت را محدودتر کرده و نظام توزیع را از «خودرو محور» به سمت «مالک محور» سوق دهد. طبق اولتیماتوم صادر شده که به منزله آخرین هشدار برای جلوگیری از ابطال سهمیه سوخت محسوب می‌شود، افرادی که سند مالکیت بیش از یک خودرو به نام آن‌ها ثبت شده است، تنها ۴۸ ساعت (تا پایان روز ۲۷ بهمن ۱۴۰۴) فرصت دارند تا تکلیف بنزین یارانه‌ای خود را مشخص کنند. این تصمیم که با هدف کنترل مصرف و عدالت در توزیع یارانه‌ها اتخاذ شده، مالکان را ملزم می‌کند تا تنها «یک خودرو» را به عنوان دریافت‌کننده سهمیه سوخت به دولت معرفی نمایند.

آغاز شمارش معکوس برای اجرای مرحله دوم طرح بنزین سه‌نرخی

با گذشت نزدیک به دو ماه و نیم از کلید خوردن طرح اصلاح قیمت و سهمیه‌بندی جدید بنزین که از اواخر آذرماه سال جاری آغاز شد، اکنون اجرای این طرح به حساس‌ترین نقطه خود رسیده است. شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران روز گذشته با صدور اطلاعیه‌های رسمی و ارسال پیامک به تلفن همراه مالکان وسایل نقلیه، اعلام کرد که زیرساخت‌های فنی برای اجرای «محدودیت تخصیص سهمیه به تک‌خودرو» تکمیل شده است.

در مرحله نخست این طرح، تمرکز بر اصلاح قیمت‌ها و تعریف نرخ سوم بود، اما در مرحله دوم که از ۲۷ بهمن‌ماه اجرایی می‌شود، تمرکز بر مدیریت تقاضا در خانوارها و افرادی است که دارای چندین خودروی شخصی هستند. بر اساس ضوابط جدید ابلاغی، منطق تخصیص سوخت تغییر کرده و سهمیه بنزین یارانه‌ای (نرخ اول و دوم) دیگر به تمام خودروهای یک فرد تعلق نمی‌گیرد، بلکه تنها به یک کد ملی و یک خودروی منتخب اختصاص خواهد یافت.

برای شفافیت بیشتر این تغییرات، جزئیات کلیدی اطلاعیه در جدول زیر قابل مشاهده است:

فرآیند ثبت‌نام و انتخاب خودروی مشمول سهمیه

مالکان چند خودرویی برای جلوگیری از حذف سهمیه سوخت خود باید در بازه زمانی تعیین شده (که بسیار محدود است)، فرآیند خوداظهاری را تکمیل کنند. بر اساس دستورالعمل منتشر شده، متقاضیان باید به سامانه اینترنتی FCS.NIOPDC.IR مراجعه کنند. دسترسی به این سامانه از طریق «پنجره ملی خدمات دولت هوشمند» (دولت من) امکان‌پذیر است.

پس از ورود به کارتابل شخصی، مالکان باید با وارد کردن اطلاعات دقیق شامل «سریال برگ سبز خودرو» (مندرج در سند مالکیت) و «پلاک انتظامی»، لیست خودروهای تحت تملک خود را مشاهده و مدیریت کنند. در این مرحله، سیستم از کاربر می‌خواهد تا خودروی اصلی خود را که قصد دارد سهمیه بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی روی کارت سوخت آن شارژ شود، انتخاب و تایید نهایی کند.

یکی از پرسش‌های اصلی شهروندان این است که در صورت عدم مراجعه به سایت در مهلت مقرر، چه سرنوشتی در انتظار سهمیه سوخت آن‌ها خواهد بود؟ شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی در این خصوص رویکردی دوگانه را در پیش گرفته است که می‌تواند برای مالکان غایب، زیان‌بار باشد.

اگر مالکی تا پایان ۲۷ بهمن خودروی خود را انتخاب نکند، سامانه هوشمند سوخت به صورت خودکار و بر اساس الگوریتم‌های داده‌کاوی، خودرویی را که در ماه‌های گذشته «بیشترین میزان سوخت‌گیری» و «بیشترین تردد» را داشته است، به عنوان خودروی اصلی شناسایی کرده و سهمیه را به آن اختصاص می‌دهد. نکته بسیار حائز اهمیت این است که پس از این انتخاب خودکار، سایر خودروهای متعلق به آن فرد از دریافت هرگونه سهمیه بنزین یارانه‌ای (چه نرخ اول و چه نرخ دوم) محروم شده و کارت سوخت آن‌ها عملاً تنها برای دریافت بنزین با نرخ آزاد (در صورت وجود) یا غیرفعال شدن مواجه خواهد شد.

در جدول زیر سناریوهای پیش‌روی مالکان چند خودرو ترسیم شده است:

دایره شمول طرح و معافیت‌های قانونی

نکته مهم در اجرای فاز دوم طرح بنزین سه‌نرخی، تفکیک انواع کاربری‌هاست. طبق اعلام رسمی مقامات نفتی، محدودیت «یک نفر، یک خودرو» صرفاً شامل خودروهای سواری شخصی می‌شود. این بدان معناست که اگر فردی دارای یک خودروی سواری و یک موتورسیکلت باشد، یا مالک یک خودروی شخصی و یک خودروی عمومی (تاکسی، وانت‌بار) باشد، مشمول قانون حذف سهمیه نخواهد شد.

در سامانه طراحی شده، خودروهای مناطق آزاد، خودروهای وارداتی خاص، و ناوگان عمومی شامل تاکسی‌ها، وانت‌بارها، آمبولانس‌ها و موتورسیکلت‌ها از این قاعده مستثنی شده‌اند. مالکان باید توجه داشته باشند که نیازی به تعریف یا انتخاب این نوع کاربری‌ها در سامانه نیست و تلاش برای افزودن آن‌ها ممکن است منجر به بروز خطا در فرآیند تخصیص سوخت شود. هدف اصلی این طرح، آن دسته از خانوارها یا افرادی است که چندین خودروی سواری شخصی پلاک سفید را به نام خود ثبت کرده و از یارانه مضاعف انرژی بهره‌مند می‌شدند.