شهرآورد نصف‌جهان؛ قسمت ۷۷جدال سنتی سپاهان و ذوب‌آهن از راه رسید

هفته ششم رقابت‌های لیگ‌برتر بیست‌وپنجم فوتبال باشگاهی ایران با یکی از حساس‌ترین و سنتی‌ترین تقابل‌های تاریخ این رقابت‌ها همراه است؛ جایی‌که سپاهان و ذوب‌آهن، دو قطب بزرگ فوتبال اصفهان در ورزشگاه نقش جهان به مصاف یکدیگر می‌روند.

این دربی که به «شهرآورد نصف‌جهان» شهرت دارد، تنها یک مسابقه معمولی در تقویم لیگ نیست، بلکه تقابلی تاریخی، احساسی و غرورآفرین است که بار دیگر نگاه فوتبال‌دوستان سراسر ایران را به اصفهان معطوف کرده است.

شهرآورد نصف‌جهان، تقابلی ریشه‌دار با سابقه‌ای پر از افت‌وخیز، بازیکنان افسانه‌ای و حاشیه‌های جذاب است. در حالی که ذوب‌آهن با تحولات بزرگ و همچنین ورود یک سرمربی تازه‌کار در فصل جدید قرار گرفته، سپاهان نیز با بازگشت ستاره‌های قدیمی و پرونده‌های پرحاشیه نقل‌وانتقالاتی وارد لیگ بیست‌وپنجم شده است.

مرور هفته پنجم؛ ناکامی ذوبی‌ها

در هفته پنجم لیگ گذشته، برای دومین‌بار در تاریخ این رقابت، داورانی از اصفهان قضاوت دربی را برعهده گرفتند. قضاوت احمد محمدی در این دیدار یکی از بهترین‌های فصل لقب گرفت. در همان هفته، سپاهان با گل احسان حاج‌صفی نخستین برد خود را به‌دست آورد و نخستین شکست خانگی فصل را به خیبر تحمیل کرد.

ذوب‌آهن، اما در بازی هم‌زمان برابر آلومینیوم اراک شکست خورد. خطای هند شایان مصلح در محوطه جریمه باعث اعلام پنالتی شد و رحمان جعفری توانست تنها گل بازی را به‌ثمر برساند. این شکست دومین ناکامی پیاپی ذوبی‌ها بود تا با چهار امتیاز در رده چهاردهم باقی بمانند. حالا گاندوها در آستانه دیدار حساس برابر سپاهان قرار گرفته‌اند.

آخرین وضعیت مصدومان سپاهان

در آستانه این بازی حساس، سپاهانی‌ها خبرهای امیدوارکننده‌ای از وضعیت بازیکنان کلیدی خود دریافت کرده‌اند. هادی محمدی، مدافع زردپوشان، به شرایط بازی رسیده و در صورت صلاحدید کادر فنی می‌تواند تیمش را همراهی کند. مصدومیت کاوه رضایی برطرف شده و او آماده حضور در میدان در برابر ذوب‌آهن است.

با این حال، ایوان سانچز که شرایط جسمانی‌اش نسبت به روزهای گذشته بهبود یافته، همچنان در دربی اصفهان حضور نخواهد داشت و پس از تعطیلات فیفادی به تیم بازخواهد گشت. میلاد زکی‌پور نیز به این دیدار نمی‌رسد و او هم پس از فیفادی قادر به همراهی طلایی‌پوشان خواهد بود. تازه‌ترین غایب سپاهان، محمد بردبار هافبک این تیم است که به دلیل مصدومیت از ناحیه عضله دوقلو، حداقل یک ماه از میادین دور خواهد ماند.

تیم داوری دربی اصفهان

برای قضاوت شهرآورد اصفهان، کمیته داوران فدراسیون فوتبال پیام حیدری را به عنوان داور وسط انتخاب کرده است. دانیال باشنده و وحید سیفی کمک‌های او خواهند بود و حسین امیدی به‌عنوان داور چهارم وظیفه نظارت بر خطوط را برعهده دارد. در اتاق VAR نیز وحید کاظمی و احمد محمدی حضور خواهند داشت. اسماعیل صفیری ناظر این مسابقه است.

لیگ‌قهرمانان آسیا ۲ و داستان عجیب موهون‌باگان

همزمان با آماده‌سازی سپاهان برای دربی، اتفاقات عجیبی در لیگ قهرمانان آسیا۲ رخ داده است. قرار بود طلایی‌پوشان در اولین بازی خانگی خود میزبان موهون‌باگان هند باشند، اما نماینده هند از سفر به اصفهان خودداری کرده تا این مسابقه در آستانه لغو رسمی قرار گیرد. این اتفاق در شرایطی رخ داده که ناظر کنفدراسیون فوتبال آسیا ورزشگاه نقش جهان را برای میزبانی تأیید کرده بود و تیم داوری مسابقه نیز انتخاب شده بود.

رفتار موهون‌باگان یادآور فصل گذشته است؛ زمانی که هندی‌ها به بهانه مسائل امنیتی از سفر به تبریز سر باز زدند که در نهایت به حذف و جریمه نقدی آن‌ها منجر شد. حالا این تیم بار دیگر همان مسیر را تکرار کرده و حتی قصد دارد موضوع را به دادگاه عالی ورزش (CAS) ببرد تا مانع شکست انضباطی شود.

سناریویی که بیشتر شبیه فیلم‌های بالیوودی به‌نظر می‌رسد تا یک پرونده حقوقی جدی و سرانجام آن نیز به‌سود نماینده کشورمان شد. حضور نیافتن موهون‌باگان به معنای حذف آن‌ها و سبک‌تر شدن تقویم سپاهان خواهد بود.

انصراف هندی‌ها، فرصتی برای سپاهان

شاگردان محرم نویدکیا که پس از پیروزی مقابل خیبر توانسته‌اند اندکی از فشارها بکاهند، حالا به جای شش بازی در مرحله گروهی، تنها چهار مسابقه برگزار خواهند کرد. این مسئله هم مسیر صعود آن‌ها به دور بعد را هموارتر می‌سازد و هم‌ زمان بیشتری برای آماده‌سازی پیش از دربی حساس در برابر ذوب‌آهن در اختیارشان قرار می‌دهد.

نبردی سرنوشت‌ساز برای نویدکیا

محرم نویدکیا که هدایت سپاهان را دوباره برعهده گرفته، تقابل با ذوب‌آهن را یک فرصت طلایی برای بازگشت به جمع مدعیان می‌داند. در شرایطی‌که وضعیت جدول رقابتی و نزدیک است، کسب دومین برد فصل می‌تواند سپاهان را از بحران فاصله دهد. حالا انصراف موهون‌باگان و لغو مسابقه آسیایی، فرصتی کم‌نظیر برای آماده‌سازی تیم به او هدیه داده و همه نگاه‌ها به عملکرد طلایی‌پوشان در این جدال دوخته شده است.

تحول گاندوها از سقوط تا ثبات

ذوب‌آهن اصفهان جزو تیم‌های متحول‌شده فوتبال ایران در سالیان اخیر محسوب می‌شود. تیمی که در دهه‌های گذشته تا فینال لیگ قهرمانان آسیا پیش رفت، اما بعدها در مسیر یک‌قدمی سقوط به لیگ دسته اول قرار گرفت. در لیگ بیستم، ذوبی‌ها فصل را در رتبه چهاردهم جدول به پایان رساندند و تنها به لطف تفاضل گل بهتر نسبت به سایپا توانستند در سطح اول فوتبال ایران بمانند.

اما دوره تحول گاندوها از لیگ بیست‌ویکم آغاز شد؛ جایی که مهدی تارتار هدایت تیم را به‌دست گرفت و توانست ذوب‌آهن رده چهاردهمی را به جایگاه هفتم برساند. در لیگ بیست‌ودوم نیز ذوبی‌ها تحت هدایت تارتار در رتبه نهم جدول جای گرفتند. پس از آن، محمد ربیعی روی نیمکت سبزپوشان نشست و در دو فصل اخیر موفق شد تیم را در رتبه‌های پنجم و ششم نگه دارد تا فاصله زیادی از روزهای کابوس‌وار گذشته ایجاد شود.

حدادی‌فر و نقطه‌ضعف بزرگش

با آغاز فصل جدید، تغییر بزرگی در نیمکت ذوب‌آهن رخ داد. قاسم حدادی‌فر، اسطوره خوشنام گاندوها، سکان هدایت تیم را در دست گرفته است؛ اما او تنها تجربه‌ای کوتاه به‌عنوان دستیار مهدی تارتار دارد و هرگز به‌طور مستقل سرمربیگری نکرده است. همین موضوع بزرگ‌ترین چالش پیش روی او به‌شمار می‌آید.

حدادی‌فر در دوران پیش‌فصل تلاش زیادی کرد تا چهره تیمش را مطابق با تفکرات فنی خود تغییر دهد. باوجود مشکلات مالی فراوان، تغییراتی در ترکیب ذوبی‌ها به‌وجود آمد که چهره‌ای متفاوت به این تیم داده است.

تغییرات بزرگ در بازار تابستانه

بازیکنانی نظیر حامد عسگری، عرفان قهرمانی، شاهین طاهرخانی، آرش قادری، علیرضا صفری، جلال‌الدین علی‌محمدی، احسان پهلوان، محمدجواد محمدی و آریا برزگر در تابستان امسال به ذوب‌آهن پیوسته‌اند. در مقابل، جدایی بازیکنانی چون محمد قریشی، رامتین سلیمان‌زاده، گریگول چابرادزه، فردین یوسفی، محسن آذرباد، حمیدرضا طاهرخانی، مرتضی تبریزی، محمد عباس‌زاده و مجید علیاری تغییرات عمده‌ای در تیم ایجاد کرده است.

شکست‌های سنگین در پیش‌فصل

ذوبی‌ها در اردوی ترکیه با نتیجه سنگین چهار بر صفر برابر ترابزون‌اسپور شکست خوردند و در دیدار مقابل ارزروم‌اسپور به تساوی بدون گل رسیدند. پیش از این اردو، پیروزی در برابر فجرسپاسی به‌دست آمده بود، اما پس از بازگشت به ایران، شکست چهار بر صفر در برابر سپاهان بار دیگر نگرانی‌ها را افزایش داد.

حاجی‌صفی؛ قدیمی‌ترین بازیکن لیگ

در سوی دیگر شهر، احسان حاجی‌صفی در واپسین سال‌های فوتبال خود به سپاهان بازگشته است. او که از فصل ۸۶-۱۳۸۵ در لیگ برتر حضور دارد، حالا با ۱۴ فصل سابقه در سطح اول فوتبال ایران، قدیمی‌ترین بازیکن لیگ محسوب می‌شود.

پرونده پرحاشیه آلوز

ریکاردو آلوز، بازیکن پرتغالی سابق تراکتور، در حالی به سپاهان پیوست که باشگاه تبریزی مدعی تمدید سه‌ساله قرارداد او بود. حتی فدراسیون فوتبال کارت بازی این بازیکن را برای تراکتور صادر کرد تا او را از همراهی سپاهان محروم کند. در نهایت با پیگیری‌های مداوم، کارت بازی آلوز برای سپاهان صادر شد و اولین حضور او در جمع طلایی‌پوشان، مقابل تیم سابقش یعنی تراکتور رقم خورد. این پرونده همچنان در دادگاه عالی ورزش جریان دارد و باید منتظر رأی نهایی ماند.

اسطوره‌ها و رکوردداران نصف‌جهان

محرم نویدکیا، کاپیتان افسانه‌ای سپاهان، با ۳۸ حضور رکورددار شهرآورد نصف‌جهان است و چهار گل زده دارد. او در سال ۱۳۹۵ در دربی پنجاه‌ونهم خداحافظی کرد. در سوی دیگر، مهدی رجب‌زاده با پنج گل، بهترین گلزن تاریخ شهرآورد اصفهان محسوب می‌شود.

زنده‌یاد حسن استکی، پیشکسوت و کاپیتان سابق ذوب‌آهن، سال‌ها به‌عنوان یکی از چهره‌های متعصب این باشگاه در نقش بازیکن و مربی حضور داشت. همچنین قاسم حدادی‌فر، اسطوره ذوبی‌ها و ملی‌پوش جام جهانی ۲۰۱۴، با اهدای پیراهن امضاشده‌اش به موزه سپاهان نشان داد که این رقابت‌ها تنها درون زمین محدود نمی‌شود، بلکه پیوندی اجتماعی میان دو باشگاه ریشه‌دار اصفهان وجود دارد.

نیمکت‌های ماندگار

مربیانی چون یوگنی لیادین در ذوب‌آهن و امیر قلعه‌نویی در سپاهان، نقش پررنگی در تاریخ شهرآورد داشته‌اند. مرحوم ناصر حجازی نیز با هدایت سپاهان در سال ۱۳۷۳ مانع سقوط تیم شد. منصور ابراهیم‌زاده، یکی از معدود چهره‌های مشترک میان دو باشگاه، هم در سپاهان به‌عنوان دستیار و هم در ذوب‌آهن به‌عنوان سرمربی درخشید و حتی گاندوها را تا فینال لیگ‌قهرمانان آسیا رساند.

فولادشهر؛ خانه دربی نصف‌جهان

ورزشگاه فولادشهر با گنجایش ۲۰ هزار نفر، مهم‌ترین میزبان تاریخ شهرآورد اصفهان است. این ورزشگاه نه‌تنها خانه اصلی ذوب‌آهن، بلکه طی سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۵ و در مواقع حساس فصول اخیر، محل میزبانی سپاهان نیز بوده است.

تاریخچه تقابل‌های سپاهان و ذوب‌آهن

دو تیم تاکنون ۷۶ بار در رقابت‌های رسمی مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند. سپاهان ۳۰ بار پیروز شده، ذوب‌آهن ۱۹ بار به برتری رسیده و ۲۶ دیدار نیز با تساوی خاتمه یافته است. در ۴۸ دیدار لیگ برتری، سپاهان ۲۳ برد و ذوب‌آهن ۱۲ برد به ثبت رسانده و ۱۳ بازی نیز مساوی شده است.

در مجموع این تقابل‌ها، ۱۵۸ گل به ثمر رسیده که ۹۱ گل سهم سپاهان و ۶۷ گل سهم ذوب‌آهن بوده است. در فصل گذشته، گل کمال کامیابی‌نیا برای ذوب‌آهن، صدمین گل تاریخ لیگ برتری شهرآورد اصفهان را رقم زد.

آمارهای ویژه دربی

ذوب‌آهن آخرین بار در دور رفت سه فصل پیش و با تک‌گل سجاد دانایی موفق به شکست سپاهان شد. در هفت بازی اخیر، اما چهار پیروزی برای سپاهان و سه تساوی رقم خورده و سبزپوشان موفق به برد نشده‌اند. جالب این‌که برای چهارمین‌بار در تاریخ لیگ برتر، این دیدار در هفته ششم برگزار می‌شود؛ هفته‌ای که به نوعی به ایستگاه سنتی شهرآورد اصفهان تبدیل شده است.

هفته ششم؛ میدان تاریخ‌ساز

در فصل ششم لیگ برتر، نخستین‌بار در هفته ششم دو تیم رودرروی هم قرار گرفتند و سپاهان با گل‌های محسن بنگر و هادی عقیلی دو بر صفر پیروز شد. در لیگ چهاردهم، این بازی با تساوی یک – یک همراه بود؛ مهدی شریفی برای سپاهان و محسن مسلمان برای ذوب‌آهن گل زدند.
سومین تقابل هفته ششمی در لیگ نوزدهم بود که با برتری دو بر صفر سپاهان و گل‌های گیورگی گولسیانی و کیروش استنلی همراه شد. حالا در لیگ بیست‌وپنجم، بار دیگر تقویم هفته ششم را به نام دربی اصفهان ثبت کرده است.

تقابل نویدکیا و حدادی‌فر؛ دربی با طعم نسل‌ها

این بار دربی اصفهان بیش از همیشه خاص خواهد بود. سپاهان با محرم نویدکیا و ذوب‌آهن با قاسم حدادی‌فر وارد میدان می‌شوند؛ دو چهره‌ای که اسطوره‌های بی‌تکرار تیم‌های خود محسوب می‌شوند. هر دو تنها برای یک تیم بازی کردند، وفاداری‌شان مثال‌زدنی است و حالا در قامت سرمربی، هدایت همان تیم‌ها را برعهده دارند.

نویدکیا و حدادی‌فر علاوه‌بر وفاداری، تجربه‌های مشترکی چون مصدومیت رباط صلیبی و حضور محدود در تیم ملی دارند. حالا تقابل آن‌ها روی نیمکت‌ها، جذابیت مضاعفی به دربی داده و صحنه در آغوش گرفتن‌شان پیش از شروع بازی می‌تواند یکی از زیباترین تصاویر فوتبال ایران در سال جاری باشد.

مرور تاریخی؛ از دهه پنجاه تا امروز

نخستین شهرآورد اصفهان به زمستان ۱۳۵۱ و فینال مسابقات قهرمانی باشگاه‌های اصفهان بازمی‌گردد که سپاهان در ضربات پنالتی پیروز شد. اولین دیدار رسمی دو تیم در جام تخت جمشید و اردیبهشت ۱۳۵۳ برگزار شد که با تساوی بدون گل خاتمه یافت. در دهه ۷۰ و با لیگ آزادگان، رنگ رقابت‌ها جدی‌تر شد و ذوب‌آهن حتی موفق شد نخستین دبل تاریخ خود برابر سپاهان را به ثبت برساند.

دهه ۸۰ و آغاز لیگ برتر، دوران اوج جذابیت این دربی بود؛ جایی‌که نتایجی چون برد چهار بر صفر سپاهان در سال‌های ۱۳۸۲ و ۱۳۹۱ و برد چهار بر صفر ذوب‌آهن در سال ۱۳۷۹ ثبت شد. در جام حذفی هم جدال‌های دو تیم حاشیه‌ساز بود و هرکدام یک بار در نیمه‌نهایی با پیروزی در ضربات پنالتی راهی فینال شدند. در سطح قاره‌ای، سپاهان در سال ۲۰۰۷ و ذوب‌آهن در سال ۲۰۱۰ به فینال لیگ‌قهرمانان آسیا رسیدند و افتخار بزرگی را برای فوتبال ایران و اصفهان به ارمغان آوردن.

دربی اصفهان فراتر از یک‌مسابقه 

شهرآورد نصف‌جهان، پس از دربی تهران و ال‌کلاسیکوی ایران بین سپاهان و پرسپولیس، یکی از سه دربی بزرگ فوتبال کشور به شمار می‌رود. تقابلی که از دهه ۵۰ آغاز شده، در دهه‌های مختلف اوج گرفته و امروز با حضور اسطوره‌های وفادار دو تیم روی نیمکت‌ها، وارد فصلی تازه شده است. حالا همه‌چیز آماده یک جدال پرشور دیگر است؛ دیداری که نه‌تنها سرنوشت سه امتیاز هفته ششم، بلکه بخشی از تاریخ پرافتخار فوتبال ایران را رقم خواهد زد.

شهرآورد نصف‌جهان همواره فراتر از یک مسابقه فوتبال بوده و به بخشی از هویت اجتماعی و فرهنگی اصفهان تبدیل شده است. باوجود نوسان در عملکرد دو تیم طی سال‌ها، شور و اشتیاق هواداران هرگز کمرنگ نشده و این رقابت همچنان یکی از مهم‌ترین رویدادهای فوتبال ایران است.