تولید نخستین آب‌شیرین‌کن هیبریدی در اصفهان؛ فناوری‌ای که فقط پنج کشور در جهان دارند

علی کاظمی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ایده اولیه شکل‌گیری این شرکت دانش‌بنیان فعال در حوزه تولید تجهیزات و مواد شیمیایی تخصصی تصفیه آب و پساب صنعتی در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان اظهار کرد: ما از ابتدا به دنبال راه‌اندازی دستگاه‌های آب‌شیرین‌کن به روش هیبرید حرارتی غشایی بودیم؛ فناوری‌ای که نمونه‌ای از آن تاکنون در ایران وجود نداشته است. این دستگاه‌ها با استفاده از پساب‌هایی با میزان تی‌دی‌اس (TDS) بسیار بالا مانند پساب واحدهای آب‌شیرین‌کن دریایی یا سامانه‌های صنعتی قادرند آب بسیار خالصی تولید کنند که برای مصارف گوناگون صنعتی قابل استفاده است.

وی افزود: در واقع یکی از نیازهای اساسی صنعت کشور همین موضوع است و ما چند سالی است که به‌صورت تخصصی روی آن کار می‌کنیم. خوشبختانه اکنون توانسته‌ایم نخستین نمونه این دستگاه را در مقیاس نیمه‌صنعتی بسازیم و به‌دنبال توسعه و اجرای آن در مقیاس‌های بزرگ‌تر هستیم. این فناوری در جهان نیز بسیار محدود است و تنها چهار یا پنج شرکت در سطح بین‌المللی روی آن کار می‌کنند. تمرکز اصلی ما نیز از ابتدا بر همین فناوری بوده، هرچند در کنار آن، در زمینه ساخت تجهیزات اسمز معکوس و تولید مواد شیمیایی مورد نیاز تصفیه‌خانه‌ها نیز فعالیت می‌کنیم.

مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان فعال مأموریت اصلی شرکت را توسعه فناوری‌های نوین با رویکرد زیست‌محیطی دانست و ادامه داد: ما در تلاشیم از فناوری‌های های‌تک استفاده کنیم و هم‌زمان به سمت محصولات شیمی سبز حرکت کنیم. هدف اصلی ما این است که چالش‌های زیست‌محیطی ناشی از محصولات قدیمی را برطرف کنیم و جایگزین‌های جدید و کم‌خطر ارائه دهیم. شعار شرکت نیز بر همین مبناست؛ «حفظ محیط‌زیست با تکیه بر فناوری»

کاظمی درباره دستاوردهای شرکت توضیح داد: در بخش تجهیزات، ما توانسته‌ایم دستگاه‌های آب‌شیرین‌کن صنعتی در حوزه اسمز معکوس و هیبرید حرارتی غشایی را طراحی و تولید کنیم. دستگاه نخست در مقیاس صنعتی قابل ساخت است و دستگاه دوم، یعنی سیستم تقطیر غشایی، در مقیاس نیمه‌صنعتی ساخته شده است. علاوه بر این، تمام مواد شیمیایی مورد نیاز این فرایندها از جمله آنتی‌اسکالانت‌ها، بایوسایدها، ضدخوردگی‌ها و سایر افزودنی‌های تخصصی را با تکیه بر دانش شیمی سبز فرمول‌بندی و به مرحله تولید تجاری رسانده‌ایم.

وی درباره نوآوری‌های فناورانه مجموعه نیز گفت: تکنولوژی هیبرید حرارتی غشایی که ما توسعه داده‌ایم، به‌طور کامل بومی‌سازی شده است؛ از طراحی غشا تا ساخت تجهیزات، همه در داخل کشور انجام شده و مشابهی در ایران ندارد. در زمینه مواد شیمیایی هم تلاش کرده‌ایم محصولات را به‌روز کنیم و به سمت ترکیبات دوستدار محیط‌زیست ببریم. سبد محصولات ما بسیار گسترده است و تمامی این مواد با مشاوره تخصصی و براساس نیاز واقعی سیستم‌های تصفیه طراحی و توسعه می‌شوند.

مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان فعال در حوزه تولید تجهیزات و مواد شیمیایی تخصصی تصفیه آب و پساب صنعتی به همکاری شرکت با دانشگاه‌ها نیز اشاره و اظهار کرد: ما از حضور مشاورانی بهره می‌بریم که اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها هستند و در حوزه‌های فناورانه مانند پرینتر سه‌بعدی و مواد های‌تک با ما همکاری می‌کنند. این تعاملات باعث رشد چشمگیر شرکت و بهره‌گیری از دانش دانشگاهی در مسیر توسعه فناوری شده است.

کاظمی با بیان اینکه هدف شرکت بهینه‌سازی فناوری‌های تصفیه و بازیافت پساب‌های با شوری بسیار بالاست، تصریح کرد: در پروژه‌های ما، پساب‌هایی با تی‌دی‌اس بالا که معمولاً در مراحل نهایی تصفیه غیرقابل استفاده تلقی می‌شوند، دوباره به چرخه برمی‌گردند و در دو مرحله شیرین‌سازی می‌شوند. این فناوری می‌تواند روشی اقتصادی و کارآمد برای استفاده مجدد از منابع آبی در صنایع بزرگ باشد.

وی با اشاره به چالش‌های پیش‌روی شرکت‌های فناور در کشور گفت: در جهان، پیشرفت فناوری‌ها همواره نتیجه ترکیب ایده‌های نو و حمایت صنایع بزرگ بوده است. اگر صنایع بزرگ از ایده‌ها و فناوری‌های شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی حمایت کنند، می‌توان دستاوردهای بزرگی رقم زد. ما طی چهار تا پنج سال گذشته تلاش کردیم پروژه‌هایی را با صنایع بزرگ کشور پیش ببریم، اما تا مدت‌ها به نتیجه نرسیدیم. خوشبختانه به‌تازگی توانستیم قراردادی با یکی از کارخانه‌های بزرگ کشور امضا کنیم تا نخستین اجرای صنعتی فناوری خود را عملیاتی کنیم.

مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان فعال درباره میزان تولید و توان رقابتی محصولات شرکت اظهار کرد: محصولات ما هم‌اکنون جایگزین کامل نمونه‌های خارجی شده‌اند و با شرکت‌های بزرگ کشور همکاری داریم. سالانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ تُن از این محصولات را تولید و به صنایع بزرگ عرضه می‌کنیم که عملکرد بسیار موفقی داشته‌اند. در زمینه صادرات نیز برنامه‌ریزی‌هایی انجام داده‌ایم و در تلاشیم با ایجاد بسترهای حمایتی لازم، به بازارهای خارجی نیز ورود کنیم.

کاظمی در پایان با اشاره به چشم‌انداز صنعت آب و فاضلاب افزود: کمبود منابع آبی روزبه‌روز جدی‌تر می‌شود و همین موضوع اهمیت توسعه فناوری‌های نو در این حوزه را دوچندان کرده است. از سوی دیگر، تحریم‌ها ورود فناوری‌های روز دنیا را دشوار کرده، اما شرکت‌های فناور داخلی توانسته‌اند با بومی‌سازی یا توسعه فناوری‌های جدید، گام‌های مؤثری در این مسیر بردارند. آینده صنعت آب و فاضلاب کشور به‌واسطه همین تلاش‌ها روشن است و می‌توان امیدوار بود که ایران در زمینه فناوری‌های پیشرفته تصفیه آب و پساب جایگاهی درخور به‌دست آورد.