تشکیل کانون‌های جدید گردو غبار در اصفهان

 به گزارش نیوزمن به نقل از ایسنا حسینعلی نریمانی با اشاره به پیشروی ریزگردها در اصفهان، اظهار کرد: به استناد گفته‌های هواشناسی منشا ریزگردهای فعلی خارجی و از کشورهای عراق، عربستان و سوریه به سمت ایران حرکت می‌کند، البته نباید از سهم داخلی ریزگردها غافل شویم.

وی با بیان اینکه در حال حاضر سهم داخلی ریزگردها در اصفهان کمتر است، افزود: هر سال به دلیل تغییرات اقلیمی با گردو غبار محلی مواجه هستیم و از ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار مساحت استان اصفهان نزدیک ۳۰ درصد آن بیابان‌ها است که از این میزان حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار آن مناطق تحت تاثیر فرسایش بادی هستند.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان به دو عامل فرسایش خاک اشاره کرد و گفت: یک عامل فرسایش، باد است و عامل دیگر فرمایش پذیر، خاک است که معمولاً عامل فرساینده تحت کنترل ما نیست و باد در سطح منطقه‌ای و جهانی است، اما عوامل فرسایش‌پذیر تحت کنترل ما است.

وی توضیح داد: هر چه سطح خاک پوشیده از گیاه و یا دست نخورده و مرطوب باشد، خاک کمتری روانه آسمان شده و طوفان ایجاد می‌شود.

وجود یک میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار کانون فرسایش بادی در استان

نریمانی گفت: از ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار مناطق تحت تاثیر فرسایش بادی در استان، یک میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار کانون فرسایش بادی است و زمانی که فرسایش رخ می‌دهد به مناطق مسکونی و زیرساخت‌ها آسیب می‌زند.

وی افزود: در طول نیم قرن گذشته ۳۱۰ هزار هکتار از کانون‌های بحران استان تثبیت و تبدیل به جنگل دست کاشت شده‌اند تا جایی که در آران و بیدگل، اردستان، نطنز، کاشان و ... شاهد توسعه جمعیت و صنعت هستیم.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین عوامل و کم هزینه‌ترین راه‌های تثبیت کانون‌های بحران بحث مدیریت است، تاکید کرد: ما باید معادن سطحی که برای خاک رس، گچ، شن و ماسه که بیشتر به‌صورت سنتی به بهره برداری می‌رسد را در مناطق بیابانی خود را کاهش دهیم. به‌عنوان مثال در منطقه سگزی مجوز هفت هزار هکتار معدن گچ داده شده، اما در زیردست آن بیش از ۲۰۰ هزار هکتار عرصه را تحت تاثیر فرسایش بادی قرار داده‌ایم، اما اگر مجوز بهره برداری این ۷ هزار هکتار داده نمی‌شد هیچ اتفاقی رخ نمی‌داد و ۲۰۰ هزار هکتار زیردست آسیب نمی‌دید.

نریمانی با اشاره به اینکه منابع طبیعی اگرچه با ۹۰ درصد درخواست مجوز معادن گچ مخالفت می‌کند، با این وجود همچنان سازمان صمت مجوز می‌دهد، تاکید کرد: مدیریت نباید تنها از جانب یک اداره باشد و متأسفانه این معدن زمانیکه از سازمان صمت مجوز دریافت کردند، هیچ قانونی نمی‌تواند برای ابطال این مجوز اقدام کند، بنابراین برای تثبیت کانون‌های فرسایش بادی نیازمند مشارکت تمام دستگاه‌ها هستیم.

وی تأکید کرد: اگرچه در ایران کارگروه اقدام ملی بیابان وجود دارد، اما طی سال‌های گذشته این کارگروه تعطیل است، در حالیکه در این کارگروه قبلاً نزدیک ۱۷ وزارتخانه و دستگاه عضو بودند، بنابراین اگر سازمان صمت به هر قیمتی به معادن گچ مجوز ندهد، بخشی از شرایط موجود قابل کنترل است.

رمق سفره‌های زیرزمینی را کشیده‌ایم

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان افزود: بخشی از عامل تثبیت کانون‌های بادی، مدیریت منابع آب است، اما در سنوات گذشته متأسفانه رمق سفره‌های زیرزمینی آب گرفته شده است و بخشی از این مشکلات به نوع مدیریت منابع طبیعی برمی‌گردد. متأسفانه در بحث اعتبارات ملی اگرچه منابع خوبی داریم، اما اعتبارات استانی همچنان ضعیف و کم است و ضرورت دارد با توجه به کنترل مناطق بیابانی در استان اعتبارات ویژه در نظر گرفته شود.

وی درباره نقش زاینده‌رود در تثبیت بیابان در استان، گفت: وقتی منابع و سفره‌های آب زیرزمینی تقویت نشود، خاک خشک می‌شود که با از بین رفتن رطوبت عوامل فرسایش‌پذیر مستعد گرد و غبار می‌شوند.

نریمانی با بیان اینکه جریان زاینده‌رود نه تنها در رها نشدن اراضی کشاورزی شرق اصفهان و حفظ رطوبت خاک اثرگذار است، تاکید کرد: امروز اگرچه تنها هشدار نسبت به خشکی تالاب گاوخونی داده می‌شود، اما متأسفانه هیچ بخشی به این تالاب توجهی ندارد و گویی باید به مرز فوق بحرانی برسد تا فکری برای آن شود.

وی با تاکید بر اینکه بیابان‌زایی زلزله خاموش است، گفت: این زلزله خاموش زمانی که رخ داد و نیاز به مدیریت بحران داشتیم حدود ۱۰ سال زمان می‌برد که در این مدت بسیاری از منابع ما از بین می‌رود و دچار خسارت می‌‍شود.

منتظر نشان دادن کانون‌های جدید گردوغبار در استان هستیم

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان با بیان اینکه در حال حاضر منطقه فوق بحرانی اصفهان از نظر پیشروی بیابان دشت سگزی است که حدود ۱۲ هزار هکتار جنگل کاری در این منطقه انجام شده است، اظهار کرد: اگرچه شدت کانون‌های فرمایش بادی طی ۲۰ سال گذشته کمتر شده، اما بخشی از این شرایط به دلیل اقلیم گرم و خشک کشور است که متأسفانه شاهد تشکیل کانون‌های گرد و غبار جدید در استان هستیم. مرز سگزی به کوهپایه، نایین- یزد، کمربندی برخوار از این دسته کانون‌های گردوغبار جدید هستند.

نریمانی با بیان اینکه ۱۴ کانون گرد و غبار بحرانی در استان اصفهان داریم، گفت: اگرچه طی ۲۰ سال گذشته شهرضا و گلپایگان جزو این کانون‌ها نبودند، اما در مطالعات دو سال گذشته، این دو منطقه جزو کانون‌های بحرانی قرار گرفته‌اند، بنابراین با توجه به اقلیم خشک و کم بارش و زلزله خاموش در اصفهان، منتظر نشان دادن کانون‌های جدید گردوغبار در استان هستیم.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان با بیان اینکه باید تخریب سرزمین را جدی بگیریم، گفت: در دنیا تخریب سرزمین و از بین رفتن بخشی از پوشش گیاهی به معنای بیابان‌زایی است، بنابراین اگر تخریب سرزمین را جدی بگیریم در آینده در سمیرم و فریدون شهر و ... دیگر با مشکل گرد و غبار مواجه نمی‌شوند، اما با بی توجهی به تخریب سرزمین در آینده این مناطق نیز جزو کانون‌های گرد و غبار  استان خواهند شد.