اگزوزهای گوشخراش خودرو آلودگی جدید در اصفهان

به گزارش ایرنا، اگرچه تغییر در سیستم اگزوز خودروها موضوع تازه‌ای نیست، اما آنچه امروز در اصفهان مشاهده می‌شود، نوعی «اپیدمی صوتی» است که به‌سرعت در حال گسترش است. در بسیاری از خیابان‌های اصلی و حتی محله‌های مسکونی، خودروهایی تردد می‌کنند که صدای موتور و اگزوز آن‌ها عمداً تقویت شده است. این صداها نه‌تنها بلندتر از حد استاندارد هستند، بلکه اغلب به شکل انفجارهای کوتاه و پیاپی شنیده می‌شوند؛ صداهایی که حتی از فاصله چندصد متری نیز قابل تشخیص‌اند، صدای ناگهانی و انفجاری این خودروها، به‌ویژه در ساعات پایانی شب، به یکی از آزاردهنده‌ترین تجربه‌های زندگی شهری تبدیل شده است و بسیاری از شهروندان از این وضعیت گلایه دارند.

این پدیده را می‌توان نوعی رفتار نمایشی دانست؛ تلاشی برای جلب توجه که هزینه آن را تمام شهروندان پرداخت می‌کنند. رانندگانی که به نصب اگزوزهای غیراستاندارد روی می‌آورند، شاید تصور کنند صدای بلند نشانه قدرت یا جذابیت خودرو است، اما در واقع این اقدام چیزی جز نقض حقوق عمومی نیست. فضای شهری متعلق به همه شهروندان است و هیچ فردی حق ندارد با ایجاد آلودگی صوتی، آرامش دیگران را سلب کند،

آلودگی صوتی یکی از جدی‌ترین معضلات زندگی شهری است که بطور معمول کمتر از آلودگی هوا مورد توجه قرار می‌گیرد، در حالی که آثار آن بر سلامت جسمی و روانی شهروندان قابل توجه است. صدای ناگهانی و شدید می‌تواند موجب استرس، اختلال خواب، کاهش تمرکز و حتی مشکلات قلبی شود. کودکان، سالمندان و بیماران بیش از دیگران از این وضعیت آسیب می‌بینند. خانواده‌هایی که در نزدیکی خیابان‌های پرتردد زندگی می‌کنند، در عمل هر شب با صدای خودروهایی مواجه می‌شوند که سکوت شبانه را می‌شکنند.

نکته قابل تأمل این است که افزایش این رفتار نشان‌دهنده نوعی ضعف در نظارت و اجرای قوانین است. قوانین مربوط به استاندارد بودن سیستم اگزوز و ممنوعیت ایجاد صدای غیرمتعارف وجود دارد، اما اجرای آن‌ها چندان محسوس نیست، وقتی راننده‌ای بدون نگرانی از جریمه یا توقیف خودرو، اگزوز دستکاری‌شده نصب می‌کند و آزادانه در سطح شهر تردد دارد، طبیعی است که دیگران نیز به تقلید از او روی بیاورند.

از سوی دیگر، بخشی از این پدیده به مسائل فرهنگی بازمی‌گردد. در برخی میان جوانان، صدای بلند خودرو نوعی هیجان یا برتری تلقی می‌شود، این نگاه نادرست، آرامش عمومی را قربانی نوعی نمایش فردی کرده است. فرهنگ رانندگی تنها به رعایت چراغ قرمز و سرعت مجاز محدود نمی‌شود؛ احترام به آسایش دیگران نیز بخش مهمی از آن است.

آنچه وضعیت را نگران‌کننده‌تر می‌کند، گسترش این رفتار از موتورسیکلت‌ها به خودروهای سواری است، در گذشته بیشتر صدای ناهنجار مربوط به موتورسیکلت‌های فرسوده یا مسابقه‌ای بود، اما اکنون خودروهای سواری نیز به‌طور گسترده به اگزوزهای پرصدا مجهز شده‌اند. برخی از این خودروها با تغییرات فنی یا حذف قطعات کاهنده صدا، عملاً به منابع متحرک آلودگی صوتی تبدیل شده‌اند.

در این شرایط، برخوردهای مقطعی نمی‌تواند راه‌حل مؤثری باشد. ضروری است برنامه‌ای منسجم برای کنترل این پدیده تدوین شود. افزایش نظارت‌های میدانی، اعمال جریمه‌های بازدارنده و استفاده از سامانه‌های هوشمند ثبت تخلف می‌تواند نقش مهمی در کاهش این معضل داشته باشد. همچنین مراکز معاینه فنی باید با دقت بیشتری وضعیت سیستم اگزوز خودروها را بررسی کنند تا خودروهای دارای صدای غیرمجاز امکان تردد نداشته باشند.

در کنار اقدامات قانونی، اطلاع‌رسانی عمومی نیز اهمیت زیادی دارد. بسیاری از افراد شاید از پیامدهای آلودگی صوتی آگاهی کافی نداشته باشند. رسانه‌ها، مدارس و نهادهای فرهنگی می‌توانند در ترویج فرهنگ احترام به آرامش شهری نقش مؤثری ایفا کنند. شهر آرام، نتیجه رفتار مسئولانه شهروندان است.

اصفهان همواره به عنوان شهری فرهنگی و تاریخی شناخته شده است؛ شهری که هویت آن با ظرافت و آرامش گره خورده است. رواج اگزوزهای آزاردهنده با این تصویر سازگار نیست. شهری که روزگاری به سکوت کوچه‌ها و طنین آرام زندگی شناخته می‌شد، نباید به میدان نمایش صداهای گوشخراش تبدیل شود.

اگر امروز برای مهار این «مرض عجیب» چاره‌ای اندیشیده نشود، فردا ممکن است این صداها به بخشی عادی از زندگی شهری تبدیل شوند. حفظ آرامش شهر مسئولیتی مشترک است، مسئولیتی که از رانندگان آغاز می‌شود و با نظارت جدی دستگاه‌های مسوول به نتیجه می‌رسد، اصفهان برای زیست‌پذیر ماندن، بیش از هر چیز به سکوتی نیاز دارد که این روزها به‌تدریج در حال از دست رفتن است.