اعتکاف بعد از انقلاب به یک رویش شکوهمند تبدیل شده است

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی فوقی صبح شنبه در همایش بزرگ مسئولان اجرایی مراسم اعتکاف استان اصفهان حضور یافت و با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی دقیق و هدفمند اظهار داشت: رکن اصلی اعتکاف برنامه‌ریزی است. اگر برنامه‌ریزی نباشد، این ظرفیت عظیم تربیتی ممکن است به یک گردهمایی معمولی یا اردوی تفریحی تبدیل شود.

اعتکاف؛ رویشی شکوهمند پس از انقلاب

وی افزود:اعتکاف پس از انقلاب اسلامی به یک رویش شکوهمند تبدیل شده و دشمنان را در حوزه تربیت و مقابله با شبهات مذهبی ناامید کرده است. اما این سرمایه ارزشمند فقط با برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگ می‌تواند به اهداف تربیتی خود دست پیدا کند.

مدیرکل تبلیغات اسلامی استان اصفهان با اشاره به تجربه‌های مساجد استان گفت: نوجوانان و جوانان امروز به مراتب هوشمندتر از آن هستند که با برنامه‌های سطحی و بی‌عمق جذب شوند. آنها در جستجوی محتوای معنوی غنی، پاسخ به شبهات، فعالیت‌های هدفمند و فضایی تربیتی اصیل هستند.

هماهنگی ارکان مسجد نیازمند برنامه است

حجت‌الاسلام فوقی با تأکید بر لزوم هماهنگی بین ارکان مسجد تصریح کرد: اگرچه بیشتر مساجد استان اصفهان هماهنگی خوبی بین امام جماعت، هیئت امنا و کانون‌های فرهنگی دارند، اما حفظ این هماهنگی بدون برنامه‌ریزی ممکن نیست. باید در سطح شهرستان‌ها و استان برای هر اعتکاف، نقشه عملیاتی مشخصی طراحی و اجرا شود.

آمار شرکت‌کنندگان و انتظار جامعه جوان

وی با بیان اینکه شمار نوجوانان و دانش‌آموزان شرکت‌کننده در مراسم اعتکاف سال گذشته از مرز یکصد هزار نفر گذشت،خاطرنشان کرد: جامعه جوان امروز از ما برنامه می‌خواهد؛ برنامه‌ای که به مسائل واقعی جامعه مانند شبهات دینی، اعتیاد، طلاق و بی‌بندوباری پاسخ دهد. اعتکاف باید به بستری برای پرداختن به این چالش‌ها تبدیل شود.

مدیرکل تبلیغات اسلامی استان اصفهان به برخی نمونه‌های موفق اشاره کرد و گفت: در برخی مساجد، برنامه‌های روزانه شامل قرآن‌خوانی هدفمند با جایزه، جلسات پاسخ به شبهات، مراسم ذکر دسته‌جمعی برای شهدا و دعوت از سخنرانان برجسته است. این تجربه‌ها ثابت می‌کند که اعتکاف می‌تواند همزمان هم معنوی و عمیق باشد و هم برای نسل جوان جذاب و تأثیرگذار.

مردمی ماندن ستاد و ضرورت نظارت دقیق

حجت‌الاسلام فوقی همچنین بر مردمی بودن ستادهای اعتکاف تأکید کرد و افزود:هدف ما تبدیل ستاد به یک سازمان اداری نیست؛ ستاد باید ماهیت مردمی خود را حفظ کند و با نیروهای داوطلب و خیران اداره شود. البته این به معنای نادیده گرفتن نظارت دقیق، ایجاد سامانه‌ای برای مبلغان و تشکیل مجمع خیران اعتکاف نیست.

وی در پایان تصریح کرد:مسئولان اعتکاف باید تجربیات موفق خود را در جلسات به اشتراک بگذارند و با برنامه‌ریزی دقیق، این ظرفیت عظیم تربیتی را به بهترین شکل ممکن به کار گیرند.

اجرای طرح”حالت پرواز” در اعتکاف اصفهان؛ هر مسجد یک “سفیر آیه” معرفی کند

در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا سرلک، معاون فرهنگی اداره کل تبلیغات اسلامی استان اصفهان گفت:با برنامه‌ریزی منظم و الگوبرداری از تجربیات موفق سال گذشته، باید زمینه را برای حضور پررنگ و بهره‌مندی معنوی مشتاقان اعتکاف فراهم آوریم تا شرکت‌کنندگان در فضایی امن و آرام به سیر و سلوک بپردازند.

راه‌اندازی کانال محتوایی اعتکاف

وی با اشاره به تشکیل کمیته‌های تخصصی در ستاد اجرایی استان افزود: برای تسهیل برنامه‌ریزی و اطلاع‌رسانی، کانال اعتکاف استان اصفهان راه‌اندازی شده و محتوای ارزشمند و راهنما به طور مستمر در آن بارگذاری می‌شود. از تمامی مسئولان و دست‌اندرکاران تقاضا دارم برای استفاده بهینه از این ظرفیت، در این کانال عضو شوند.

سرلک در ادامه به تأکیدات رهبر معظم انقلاب اشاره کرد و گفت: یکی از دغدغه‌های جدی مقام معظم رهبری، تعمیق ارتباط مردم با قرآن و زدودن مهجوریت از این کتاب آسمانی است. در همین راستا، برای اعتکاف امسال طرح ویژه‌ای با محوریت قرآن طراحی کرده‌ایم که امیدواریم مورد استقبال و مشارکت فعال همه قرار گیرد.

طرح “حالت پرواز”؛ سفیران قرآن در اعتکاف

معاون فرهنگی اداره کل تبلیغات اسلامی استان اصفهان در معرفی این طرح بیان کرد: طرح “حالت پرواز” بر پایه پنج آیه کوتاه و مرتبط با فضای معنوی اعتکاف بنا شده که حفظ و تدبر در آنها برای همگان میسر است. از هر مسئول اعتکاف انتظار داریم به عنوان یک “سفیر آیه” متعهد شود که این آیات را در طول سه روز اعتکاف بخواند، تکرار کند، در معانی آن بیندیشد و برای اجرا در زندگی شخصی خود برنامه‌ریزی نماید.

وی تأکید کرد: همه ما می‌توانیم سفیران قرآن باشیم. در پایان مراسم، پیمان جمعی خواهیم بست تا این آیات را در زندگی روزمره خود جاری کنیم. جزئیات کامل این طرح در کانال اعتکاف استان و همچنین سایت مرتبط با محصولات “زندگی با آیه‌ها” قابل دسترسی است.

اهداف کمی و کیفی طرح ملی “زندگی با آیه‌ها”

حجت‌الاسلام سرلک با اشاره به آمار موفقیت‌آمیز این طرح در سال گذشته گفت: در استان اصفهان، بیش از ۱۸۵ هزار نفر در طرح “زندگی با آیه‌ها” مشارکت کردند و نزدیک به ۱۸ هزار و ۵۰۰ محفل قرآنی تشکیل شد. برای سال جاری حداقل افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی را هدفگذاری کرده‌ایم و اعتکاف، سرآغاز این حرکت گسترده خواهد بود.

وی در ادامه خاطرنشان کرد:مقام معظم رهبری این طرح را از برترین فعالیت‌های جهادی خوانده و بر تداوم آن تأکید فرموده‌اند. در سطح کشور، سال گذشته حدود ۳۰ میلیون نفر تحت پوشش این طرح قرار گرفتند و هدف امسال، رساندن این عدد به ۵۰ میلیون نفر و ایجاد کنش قرآنی در حداقل ۳۰ میلیون نفر است.

معاون فرهنگی اداره کل تبلیغات اسلامی استان در پایان تصریح کرد:از هر مسجد یا مرکز برگزاری اعتکاف انتظار می‌رود حداقل یک نفر را به عنوان سفیر آیه معرفی نماید. اگر مسئولین وقت اجرای کامل طرح را ندارند، همین که یک داوطلب را معرفی کنند، ما کلیه مواد آموزشی شامل مطالب صوتی، تصویری، نوشتاری و حتی بازی‌های قرآنی مناسب همه سنین را از پایان اعتکاف تا آخر ماه مبارک رمضان در اختیار آنان قرار خواهیم داد.

دشمن با رفتارسازی، اعتقادات جوانان را تغییر می‌دهد

در ادامه حجت‌الاسلام و المسلمین سید حسین مؤمنی، معاون تهذیب و تبلیغ حوزه علمیه اصفهان گفت: رویکرد مثبت و استقبال نوجوانان از اعتکاف در سال‌های اخیر، یکی از رویش‌های بزرگ و مبارک انقلاب اسلامی است که جای تقدیر دارد.

تحول چشمگیر در اعتکاف دانش‌آموزی

وی با اشاره به رشد کمّی و کیفی این مراسم افزود: اگر در سال‌های ۹۲ و ۹۳ با مشقت، برخی مساجد اصفهان را پر می‌کردیم، امروز شاهدیم که صدها مسجد در استان، علاوه بر برنامه عمومی، به طور ویژه میزبان اعتکاف دانش‌آموزی هستند. این تحول، نقطه عطفی است.

تغییر تاکتیک دشمن؛ از مناظره تا رفتارسازی

معاون تهذیب و تبلیغ حوزه علمیه با تحلیل تغییر رویکردهای مقابلۀ دشمن تصریح کرد: از دهه ۸۰ به بعد، دشمن از روش‌هایی مانند مناظره و انتشار کتاب فاصله گرفت و به سمت رفتارسازی و استفاده گسترده از رسانه حرکت کرد. دلیلش این است که انسان معاصر کمتر عمیق می‌اندیشد و دشمن از این طریق، قدم به قدم با طراحی رفتارهای خاص، باورهایش را تغییر می‌دهد.

وی در توضیح نظریه ناهماهنگی شناختی گفت: وقتی فردی رفتاری را تکرار می‌کند، برای رفع تناقض، ناخودآگاه باورهایش را با آن رفتار همسو می‌سازد. مسئله حجاب یا برخی پدیده‌های اجتماعی، نمونه‌های عینی این رفتارسازی هدفمند است.

اعتکاف؛ بستری برای رفتارسازی مثبت دینی

حجت‌الاسلام مؤمنی، اعتکاف را فرصتی طلایی برای ایجاد و تقویت رفتارهای مثبت دانست و افزود: همان‌طور که اربعین با ایجاد یک رفتار جمعی، تحولی عظیم در جان جوانان ایجاد کرد که ممکن بود ده‌ها کنفرانس از عهده آن برنیاید، اعتکاف نیز باید چنین کارکردی داشته باشد. باید زمینه‌ساز ایجاد انس دینی شود؛ ابتدا پیوند قلبی با خدا و اهل بیت(ع) شکل گیرد، سپس عادات نیکو مانند نماز و حضور در مسجد نهادینه شود، پس از آن معرفت عمیق‌تر گردد و در نهایت به خودجوشی دینی برسد.

وی شاخص موفقیت را این گونه بیان کرد: اگر حداقل ۳۰ درصد از شرکت‌کنندگان پس از اعتکاف، به صورت مستمر به مسجد بیایند، نشان از موفقیت برنامه دارد. در غیر این صورت، باید در برنامه‌ریزی‌مان تجدیدنظر کنیم.

لزوم ارتباط مستمر و رقابت با هوشمندی دشمن

وی با هشدار درباره غفلت از ارتباط مؤثر با نوجوانان گفت: ارتباط با نوجوان امروز بسیار حساس است. گاهی هوش مصنوعی با ادبیاتی فاخر به جستجوی او پاسخ می‌دهد، ولی ممکن است در محیط خانه، پاسخی ساده به سلامش داده نشود. اینجاست که باید پرسید نوجوان به کدام سمت جذب خواهد شد؟

مؤمنی با بیان یک مثال عینی تأکید کرد: چندی پیش با نوجوانی که جذب یک فرقه شده بود صحبت می‌کردم. دلیل جذبش این بود، آن فرد هر روز به من زنگ می‌زد و احوالم را می‌پرسید. این نشان می‌دهد دشمن در عرصه ارتباط و رفتارسازی، در برخی حوزه‌ها جلوتر از ما حرکت می‌کند. اعتکاف بهترین فرصت است تا این حلقه‌های ارتباطی گرم و صمیمی را با نوجوانان ایجاد کنیم و آن‌ها را پایبند نگاه داریم. اگر این ارتباط را قطع کنیم، قطعاً بازخورد مثبتی دریافت نخواهیم کرد.

مقابله با تهاجم فرهنگی از طریق تقویت هویت

معاون تهذیب و تبلیغ حوزه علمیه در پایان،بر بهره‌گیری از ظرفیت اعتکاف برای مصونیت بخشی فرهنگی تأکید کرد و گفت:دشمن از طریق رفتارسازی در حوزه‌هایی مانند غذا، آداب و رسوم و کمرنگ نشان دادن اعیاد ملی و مذهبی خودی، در پی تغییر فرهنگ است. فعالان حوزه تبلیغ و طرح امین باید از فرصت اعتکاف برای بیمه کردن جوانان در برابر این امواج و افزایش سرمایه‌های دینی و اجتماعی آنان استفاده کنند.