اضطراب امتحانات؛ عاملی مخرب بر عملکرد تحصیلی دانشجویان

معصومه حاتمی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: تحقیقات علمی نشان می‌دهد که استرس مزمن منجر به آزادسازی هورمون‌هایی نظیر آدرنالین و کورتیزول در بدن می‌شود. این هورمون‌ها با ایجاد اختلال در عملکردهای منطقی و تحلیلی مغز، توانایی تمرکز، یادگیری و حل مسئله را به شدت کاهش می‌دهند. در نتیجه، حتی دانشجویانی که آمادگی لازم را دارند، ممکن است در روز امتحان به دلیل غلبه استرس نتوانند آموخته‌های خود را به درستی به کار گیرند.

وی افزود: تعادل هورمونی در بدن از اهمیت بالایی برخوردار است. هورمون‌های شادی‌زا مانند دوپامین، اکسی‌توسین، سروتونین و اندورفین با کاهش سطح هورمون‌های استرس‌زا به بهبود عملکرد مغز و افزایش بهره‌وری کمک می‌کنند. اتخاذ رفتارهایی که منجر به ترشح این هورمون‌ها می‌شوند، مانند خواب کافی، تغذیه مناسب، گوش دادن به موسیقی آرامش‌بخش و دوری از اخبار منفی می‌تواند نقش به‌سزایی در کاهش اضطراب و بهبود عملکرد تحصیلی ایفا کند.

این روانشناس تربیتی بیان کرد: عوامل متعددی در تشدید اضطراب امتحانی دخیل هستند که شامل شرایط جسمانی نامناسب مانند کمبود خواب و تغذیه ناسالم، تجربیات منفی گذشته، نداشتن آمادگی کافی، خودپنداری‌های منفی و فشارهای محیطی می‌شوند.

حاتمی توضیح داد: پژوهش‌های جدید در ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بر اهمیت حیاتی تغذیه سالم و خواب کافی در بهبود عملکرد مغز و پیشگیری از اختلالات اضطرابی، افسردگی و وسواس تأکید دارند.

وی در آخر تأکید کرد: برای مقابله با این چالش، راهکارهای مؤثری وجود دارد. تمرین‌های آرام‌سازی مانند تنفس عمیق و یوگا، داشتن رژیم غذایی متعادل و خواب کافی از اولین و مهم‌ترین راهکارها هستند، همچنین یادگیری تکنیک‌های مدیتیشن و یوگا از افراد باتجربه و در صورت عدم کنترل اضطراب، مراجعه به درمانگران و روانشناسان متخصص می‌تواند به دانشجویان در گذر موفقیت‌آمیز از دوران پرفشار امتحانات یاری رساند.