استاد فرشچیان هفت‌اقلیم هنر را پیمود

رضا بدرالسما با اشاره به جایگاه بی‌بدیل استاد فرشچیان در هنر ایران در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: استاد لحظه‌ای از عمر خود را بیهوده سپری نکرد و با اخلاص و عشق، آثاری ماندگار و الهام‌بخش برای نسل‌های آینده برجای گذاشت.

وی افزود: در مراسم شب شعری که به یاد استاد فرشچیان برپا شد، این بیت مولانا به ذهنم آمد که « هفت شهر عشق را عطار گشت/ ما هنوز اندر خم یک کوچه‌ایم». به نظرم استاد فرشچیان نیز هفت‌اقلیم هنر را پیمود و ما همچنان در آغاز راه مانده‌ایم.

این استاد نگارگری، اولین دیدار با استاد فرشچیان را چنین بیان کرد: اولین دیداری که با استاد فرشچیان داشتم، برایم بسیار پراهمیت بود. تصور می‌کردم که با شخصیتی بزرگ و شاید دست‌نیافتنی مواجه شوم، اما وقتی در محضرشان قرار گرفتم، با فروتنی و مهربانی ایشان روبه‌رو شدم. این رفتار، شیفتگی مرا نسبت به شخصیت انسانی و اخلاقی او دوچندان کرد.

بدرالسما با اشاره به تأثیر رفتار استاد فرشچیان با هنرجویان و شاگردانش تصریح کرد: آنچه بیش از همه بر شاگردان و همکاران استاد اثر می‌گذاشت، اخلاص و معنویت در کار بود. استاد همیشه با وضو، روبه‌قبله و با یاد خدا قلم می‌زدند و عشق به اهل‌بیت در همه آثارشان جلوه‌گر بود. تابلو «عصر عاشورا» یا طراحی ضریح حضرت اباعبدالله الحسین(ع) از نمونه‌های روشن این اخلاص است.

وی از نگرانی استاد فرشچیان بابت حذف رشته نگارگری و مینیاتور در هنرستان زیبا اشاره کرد و افزود: استاد دغدغه‌های بسیاری داشتند؛ از جمله حفظ هنر نگارگری ایرانی. ایشان بارها تأسف خود را از حذف رشته مینیاتور در هنرستان هنرهای زیبای اصفهان ابراز می‌کردند و معتقد بودند که همین هنرستان روزگاری پرورش‌دهنده بزرگانی همچون خودشان بود، همچنین حتی در سفرهایشان به ایران، درباره بحران آب اصفهان و خشکی زاینده‌رود و فرونشست زمین نگران بودند و نشان می‌دادند که همواره دل در گرو سرزمین‌شان دارند.

این هنرمند نگارگر ادامه داد: استاد فرشچیان تحولی بزرگ در نگارگری ایرانی ایجاد کرد و با الهام از نقوش سنتی، آثاری نو و منحصربه‌فرد آفرید که هنوز هم موردتوجه هنرمندان و مردم است. این آثار ریشه در سنت دارند، اما با بیانی نوین و معاصر، جلوه‌ای تازه به نگارگری ایرانی بخشیدند.

بدرالسما تصریح کرد: اگر بخواهم از میان آثار استاد تنها یک نمونه را نام ببرم، طراحی ضریح حضرت اباعبدالله(ع) است که هرچه درباره آن بگوییم کم گفته‌ام. هر زائری که به حرم مشرف می‌شود، با دیدن ظرافت و عظمت کار استاد، به اخلاص و ایمان او پی می‌برد.

وی خاطرنشان کرد: پیام ما در چهلمین روز درگذشت استاد این است که راه فرشچیان همچنان ادامه دارد؛ راهی که هم پاسداشت نگارگری ایرانی و هم پیوند آن با معنویت است. استاد همواره آرزو داشت کتاب‌هایی در زمینه آموزش نگارگری تدوین شود. در همین راستا، من نیز سه جلد کتاب آموزشی آماده کرده‌ام که یک جلد آن منتشر شده و دو جلد دیگر در آستانه چاپ است و حتی برخی کشورها خواستار انتشار آن شده‌اند. از جمله کشور الجزایر که بارها تماس گرفت و اشتیاق خود را نسبت به این مسئله ابراز کرد.

این استاد نگارگری افزود: تشییع باشکوه استاد نشان داد که عشق مردم به او بسیار عمیق است. در آن مراسم نه‌تنها هنرمندان، بلکه مردم از همه اقشار حضور داشتند و این همراهی ضامن جاودانگی یاد و آثار او خواهد بود.

بدرالسما یادآور شد: هرچند فقدان استاد فرشچیان ضایعه‌ای بزرگ برای هنر ایران است، اما راهی که او گشود همچنان زنده است. نگارگری ایرانی با آثار استاد جانی دوباره گرفت و وظیفه ماست که این میراث را پاس بداریم

این هنرمند درباره ادامه مسیر نگارگری ایرانی پس از فوت استاد فرشچیان اظهار کرد: حس مسئولیت و تعهد ما بیشتر شده است. اکنون وظیفه داریم میراث استاد را به نسل‌های آینده منتقل کنیم. راه او تنها مسیر هنر نبود؛ راهی برای زندگی بااخلاق، صبر و عشق به فرهنگ ایرانی بود.

بدرالسما در پایان گفت: استاد جمله‌ای داشت که همیشه در ذهن من باقی‌مانده است؛ اینکه هنر وقتی ماندگار می‌شود که بااخلاص و یاد خدا خلق شود. اکنون در چهلمین روز وداع، یاد استاد فرشچیان همچون نگاره‌ای جاودانه بر دیوار دل‌ها نقش بسته است؛ هنرمندی که با عشق قلم زد، باایمان رنگ آفرید و بااخلاص نام ایران را در جهان جاودان ساخت. روحش در آرامش و هنر ماندگارش در جان زمان جاری باد