آیین «زنگ حیدری» در نوش‌آباد احیا می‌شود

شهر تاریخی نوش‌آباد در شمال استان اصفهان، مرکز سنتی‌ترین آیین‌های پاسداشت حماسه حسینی است که در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت رسیده است و زنگ حیدری یکی از آیین‌هایی است که نماد آغاز محرم در نوش‌آباد است.

محمدجواد عبدلی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: زنگ حیدری، شب قبل از محرم به تیرک‌های منبر مرکز «هیئت حسینی نوش‌آباد» آویخته شده و «سقاخوانان» پای این زنگ ایستاده و همراه با نواختن آن، به خواندن اشعار و روایات در ستایش امام حسین و بیان مظلومیت آن حضرت می‌پردازند.

وی افزود: آیاتی از قرآن بر زنگ حیدری نقش بسته و صدایی دل‌نشین دارد و تقدس زنگ به‌واسطۀ همین آیاتی است که بر آن نقش بسته است. مسئول نواختن زنگ یکی از معتمدان و مسن‌ترین افراد هیئت است که در پایان هر دو بیت، یک‌بار به زنگ ضربه می‌زند و خطاب به زنگ و نواختن آن، او را به ناله و اعلام ایام عزا فرامی‌خواند.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان آران و بیدگل بیان کرد: زنگ حیدری که به‌جا مانده از سنت «قلندری» و «پهلوانی» است به اشکال و ابعاد مختلف بر بسیاری از ابزارهای عزاداری از جمله «علم»، «علمات»،«نخل»،«طوق»، «جرتیه»،«کتل»و… آویخته می‌شده است.

 عبدلی افزود: زنگ حیدری «هیئت حسینی نوش‌آباد»، زنگ بزرگ مدور فولادی، شبیه به زنگ زورخانه و منقش به کتیبه وقف است. صدای ناله‌گون زنگ آن از سوی نوحه‌خوان را می‌توان تمثیلی از نوحه‌گری و هم‌نوایی تمام اجزای طبیعت در غم مظلومان دانست که در هفتم بهمن ۱۴۰۳ در فهرست آثار منقول کشور به ثبت ملی رسید. ابیاتی از نوحه زنگ حیدری نوش‌آباد  غالباً در دستگاه دشتی خوانده می‌شود:

ای زنگ ناله کن که ماه عزا رسید

ایام سوگواری آل‌ عبا رسید

ای زنگ ناله کن به نوا بر دل حسین

بر دشت نینوا به دو صد ابتلا رسید

_

ای زنگ با نوا به دل من بده جواب

پشت فلک‌ به لرزه درآور از این خطاب

بر گو گناه اصغر بی‌شیر شه چه بود

کز نوک تیر حرمله، دادی بر او جواب

_

ای زنگ ناله کن که دل شیعه آب شد

ارکان عیش و شادی و عشرت خراب

ای زنگ ناله کن که ز داغ دل حسین

قلب محب آل پیغمبر کباب شد

به گزارش ایسنا، سقاخوانی، توغ‌برداری، جریده‌برداری روز هشتم محرم، خیمه‌کوبی روز هشتم و خیمه برداری عصر یازدهم محرم، کُتَل داری روز عاشورا و پخت نان عباسعلی از جمله آیین‌های محرم نوش‌آباد محسوب می‌شود که در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت رسیده است.

شهر تاریخی نوش‌آباد در شمال استان اصفهان، مرکز سنتی‌ترین آیین‌های پاسداشت حماسه حسینی است که در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت رسیده است و زنگ حیدری یکی از آیین‌هایی است که نماد آغاز محرم در نوش‌آباد است.

محمدجواد عبدلی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: زنگ حیدری، شب قبل از محرم به تیرک‌های منبر مرکز «هیئت حسینی نوش‌آباد» آویخته شده و «سقاخوانان» پای این زنگ ایستاده و همراه با نواختن آن، به خواندن اشعار و روایات در ستایش امام حسین و بیان مظلومیت آن حضرت می‌پردازند.

وی افزود: آیاتی از قرآن بر زنگ حیدری نقش بسته و صدایی دل‌نشین دارد و تقدس زنگ به‌واسطۀ همین آیاتی است که بر آن نقش بسته است. مسئول نواختن زنگ یکی از معتمدان و مسن‌ترین افراد هیئت است که در پایان هر دو بیت، یک‌بار به زنگ ضربه می‌زند و خطاب به زنگ و نواختن آن، او را به ناله و اعلام ایام عزا فرامی‌خواند.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان آران و بیدگل بیان کرد: زنگ حیدری که به‌جا مانده از سنت «قلندری» و «پهلوانی» است به اشکال و ابعاد مختلف بر بسیاری از ابزارهای عزاداری از جمله «علم»، «علمات»،«نخل»،«طوق»، «جرتیه»،«کتل»و… آویخته می‌شده است.

 عبدلی افزود: زنگ حیدری «هیئت حسینی نوش‌آباد»، زنگ بزرگ مدور فولادی، شبیه به زنگ زورخانه و منقش به کتیبه وقف است. صدای ناله‌گون زنگ آن از سوی نوحه‌خوان را می‌توان تمثیلی از نوحه‌گری و هم‌نوایی تمام اجزای طبیعت در غم مظلومان دانست که در هفتم بهمن ۱۴۰۳ در فهرست آثار منقول کشور به ثبت ملی رسید. ابیاتی از نوحه زنگ حیدری نوش‌آباد  غالباً در دستگاه دشتی خوانده می‌شود:

ای زنگ ناله کن که ماه عزا رسید

ایام سوگواری آل‌ عبا رسید

ای زنگ ناله کن به نوا بر دل حسین

بر دشت نینوا به دو صد ابتلا رسید

_

ای زنگ با نوا به دل من بده جواب

پشت فلک‌ به لرزه درآور از این خطاب

بر گو گناه اصغر بی‌شیر شه چه بود

کز نوک تیر حرمله، دادی بر او جواب

_

ای زنگ ناله کن که دل شیعه آب شد

ارکان عیش و شادی و عشرت خراب

ای زنگ ناله کن که ز داغ دل حسین

قلب محب آل پیغمبر کباب شد

به گزارش ایسنا، سقاخوانی، توغ‌برداری، جریده‌برداری روز هشتم محرم، خیمه‌کوبی روز هشتم و خیمه برداری عصر یازدهم محرم، کُتَل داری روز عاشورا و پخت نان عباسعلی از جمله آیین‌های محرم نوش‌آباد محسوب می‌شود که در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت رسیده است.